Fransa’nın Afrika ülkelerini işgali ve sömürgeleştirmesi, 1800’lerin başından itibarendir.1832’de Cezayir işgali ile başlayan işgal ve sömürge tarihi, Tunus, Fas, Senegal, Mali, Fildişi Sahili, Gine, Burkina Faso, Benin, Nijer, Kongo, Moritanya, Çad, Kamerun, Togo, Madagaskar, Cibuti, Komorlar’ın işgali ve sömürgeleştirilmesi ile devam etti.
Fransa’nın Afrika’da işlediği suçlar, Kızılderili, Aztek ve İnka katliamlarıyla yarışır durumdadır.
On milyonlarca Afrikalıyı katletti Fransa.
Milyonlarca Afrikalıyı zincirleyerek Amerika’nın ve Avrupa’nın köle pazarlarında sattı.
Sadece Cezayir’de ve sadece 1954- 1962 arasında 1,5 milyon Cezayirliyi öldürdü.
1860’larda işgal ettiği Benin’de, defalarca kitlesel katliamlar yaptı.
Sadece Cezayir ve Benin’de değil, işgal ettiği bütün ülkelerde, sömürge düzenini kuruncaya kadar, defalarca ve defalarca kitlesel katliamlar yaptı.
Sömürge idaresi kurulunca bitmedi katliamlar.
Kurulduktan sonra da devam etti yıllar yılı.
Afrika’da Fransa’nın kitlesel katliamları, ayrı bir yazı konusu olacak kadardır. Bunu başka bir zamana bırakarak, liderlerin katliamlarına gelelim.
Lider katliamlarını da, Afrika’daki işgal dönemlerin de öldürülen bütün halk liderlerine, işgal öncesindeki meşru liderlerin katline kadar da genişletmiyoruz.
Devletlerin bağımsızlıklarına kavuştukları ya da kendi idarelerini seçebilme olanağı yakaladıkları 1960 sonrasındaki meşru ve seçilmiş devlet başkanları ile sınırlı tutuyoruz.
Bu sınırlı alanda dahi gördük ki, Afrika’nın 22 devlet başkanını, Cumhurbaşkanını katletmiş Fransa.
Her biri ayrı bir devlete karşı suç, 22 ayrı ülkeye karşı açık cinayet.
Her biri Fransa’nın Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Mahkemelerde mahkum edilmesini gerektirecek ağrılıkta suç.
Her biri bütün dünyanın Fransa ile ilişkilerini gözden geçirmelerini gerektirecek önemde cinayetler.
Cinayetlerde piyonlar kullanıldı.
Kimi zaman askeri darbe ile kiminde suikastle, kiminde uçağının füze ile düşürülmesi ile gerçekleşti.
Planlayan Fransa idi, Fransız istihbaratıydı.
21 CİNAYET
Tarihi sıra ile Fransa’nın Afrika devlet başkanlarına ve cumhurbaşkanlarına karşı işlediği cinayet suçları;
- 1963 yılı: Sylvanus Olympıa (Togo Devlet Başkanı). Togo’nun bağımsızlığını kazandığı gün, darbe yapılarak öldürüldü.
- 1966 yılı: John Aguıyı Ironsı (Nijerya Devlet Başkanı). 29 Temmuz 1966’da askeri darbe ile öldürüldü.
- 1969 yılı: Abdirachid Ali Şermak (Somali Cumhurbaşkanı). Somali’nin ilk başbakanı ve ikinci Cumhurbaşkanı. 15 Ekim 1966’da bir polise öldürtüldü.
- 1972 yılı: AbeidAmani Karume (Zanzibar Cumhurbaşkanı). Zanzibar’ın ilk başbakanı. Tanganyika ile Zanzibar’ın birleştirerek bugünkü Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti’ni kurulmasını sağlıyor. 7 Nisan 1972’de suikastle öldürülüyor.
- 1975 yılı: Francois Ngarta Tombalbaye (Çad Devlet Başkanı). 1960’da bağımsızlığını kazanan Çad’ın ilk devlet başkanı. 13 Nisan 1975’de darbe yapılarak öldürülüyor.
- 1975 yılı: Rıchard Radsımandrava (Madagaskar Devlet Başkanı). Göreve geldikten 6 gün sonra pusu kurularak 11 Şubat 1975’de öldürülüyor.
- 1976 yılı: Murtala Ramat Mohammed (Nijerya Devlet Başkanı). 1975 yılında göreve geliyor. Sadece bir yıl sonra 13 Şubat 1976’de suikastle öldürülüyor.
- 1977 yılı: Marien Ngouabi (Kongo Cumhurbaşkanı). Kongo’nun 4. Cumhurbaşkanı. Sosyalist lider. 17 Mart 1977’de suikastle öldürülüyor.
- 1977 yılı: Teferi Bante (Etiyopya Devlet Başkanı). 1974 yılında İmparator Haile Selassie’nin deviren Geçici Askeri İdari Konsey’in ve Bakanlar Kurulunun başkanı. 3 yıl devlet başkanlığı yapıyor. 3 Şubat 1977’de suikastle öldürülüyor.
- 1981 yılı: Enver Sedat (Mısır Cumhurbaşkanı). Tartışmalı, zikzaklarla dolu bir iktidar dönemi var. Sovyet yanlısı politikaları terk ederek ABD ve İsrail’e yanaşıyor. Ardından Suriye lideri Hafız Esad ile İsrail’e karşı askeri harekat düzenliyor ve Süveyş Kanalı’nın kontrolünü ve Sina Yarımadası’nın bir kısmını geri alıyor. Bu adımı ile Arap dünyasında itibar kazanıyor. 1977 sonrası İsrail ile yeniden yakınlaşıyor. Camp Davit Antlaşması imzalıyor ve Arap dünyasında Mısır’ı yalnızlaştırıyor. 6 Ekim 1981’de suikastle öldürülüyor. Mısır’ın Sovyetlerden uzaklaşmasını olumlu bulurken, ABD-İsrail yörüngesinde Fransa’ya kapıyı daraltmasının suikaste sebep olduğu değerlendiriliyor.
- 1981 yılı: Wıllıam- Rıchard Tolbert (Liberya Devlet Başkanı). Liberya’nın Bağlantısızlar hareketine katılmasını sağlıyor. 1979-80 arasında Afrika Birliği Örgütünün dönem başkanlığını yapıyor. 12 Nisan 1980’de darbe ile devriliyor ve sarayın içinde öldürülüyor.
- 1987 yılı: Thomas Sankara (Burkina Faso Devlet Başkanı). 1983’de askeri müdahale Fransız yanlısı iktidarı devitiyor, Devlet Başkanı oluyor. 4 yıllık iktidarında Afrika’da ve Burkina Faso’da fırtına estiriyor. Sosyalist fikirleri ile bilinen Sankara, “Afrika’nın Che Guevarası” diye de anılıyor. Fransızların verdiği Yukarı Volta adını değiştirerek, “Güzel İnsanlar Ülkesi”, “Onurlu İnsanlar Ülkesi” ya da “Dik Başlı İnsanlar Ülkesi” anlamına gelen “Burkina Faso” adını veriyor. IMF ve Dünya Bankası’nı ülkeden uzaklaştırıyor. “Halkımız yoksulluktan kıvranırken yöneticiler lüks içinde yaşayamaz” diyerek devletin kullandığı lüks arabaları satıyor, kendisi de dahil yöneticilerin maaşlarını düşürüyor. Başkentteki bir ordu deposunu halka açık ilk süpermarket haline getiriyor. Her alanda yerli malı kullanımını teşvik ediyor. Yerel gıda ve ulusal tekstil üretimini teşvik ediyor. Okullar, sağlık merkezleri inşa ediyor. Temel sağlık hizmetlerini köylere ulaştırıyor, 2,5 milyon çocuğu aşılatıyor. 10 milyon ağaç diktiriyor. Yolsuzlukla mücadele ediyor. Kadınların haklarını savunduyor. Kadınların sünnetini, çok eşliliği ve zorla evliliği yasaklıyor. Kadınların devlet yönetiminde görev almalarını sağlıyor. Özgür ve birleşik Afrika kurulması çaba gösteriyor. 15 Ekim 1987’de, Fransa’nın yönettiği bir askeri darbede öldürülüyor.
- 1989 yılı: Ahmed Abdallah Abderemane (Komorlar’ın ilk Devlet Başkanı). 1978’de devlet başkanı oluyor. 26 Kasım 1989’da suikastle öldürülüyor.
- 1989 yılı: Samuel Kanyon Doe (Liberya Devlet Başkanı). Önceki 10 cumhurbaşkanına göre ilk yerli kökenli cumhurbaşkanı. Askeri darbe ile 133 yıllık Amerika kökenli Liberyalı elitlerin iktidarını yıkarak 1980’de göreve geliyor. Amerikan yanlısı politikalar izlemesine rağmen, 1989’de Fransız destekli darbeye indiriliyor. 1990’da işkence ile öldürülüyor.
- 1992 yılı: Muhammed Boudıaf (Cezayir Cumhurbaşkanı). Cezayir Bağımsızlık Savaşı’na (1954-1962) önderlik eden Ulusal Kurtuluş Cephesinin (FLN) kurucularından. 1992’de Cezayir Devlet Yüksek Konseyi Başkanı (Devlet Başkanı) oluyor. Göreve gelmesinden sadece 4 ay sonra, 29 Haziran 1992’de televizyon canlı yayınında konuşurken korumalarından biri tarafından öldürülüyor.
- 1993 yılı: Melchıor Ndadaye (Brundi Devlet Başkanı). 1 Haziran 1993’de Brundi’nin, % 65 oy alarak seçimle gelen ilk devlet başkanı oluyor. Kabinedeki bakanlıkların üçte birini muhalefete veriyor, Sylvie Kinigi’yi Burundi’nin ilk kadın başbakanı olarak atıyor. Seçildikten 102 gün sonra darbe ile indiriliyor ve öldürülüyor.
- 1994 yılı: Cyprien Ntaryamıra (Brundi Devlet Başkanı). Melchıor Ndadaye iktidarı döneminde tarım bakanıdır. Ndadaye’nin öldürülmesinin ardından Ulusal Meclisin uzlaşısı ile Devlet Başkanı oluyor. Tanzanya’daki bir barış zirvesinden dönerken, Ruanda Devlet Başkanı Juvénal Habyarimana ile birlikte bulunduğu uçak, 6 Nisan 1994 tarihinde füzeyle düşürülüyor, birlikte ölüyorlar. Bu olay, 1 milyon kişinin öldüğü Ruanda Soykırımı’nı başlatıyor. Fransa, Belçika ve Almanya’nın içinde oldukları Tutsi ve Hutu kavimleri arasındaki bir büyük katliam yaşanıyor. Uçak Fransızlar sayesinde düşürülmüştür.
- 1994 yılı: Juvenal Habyarımana (Ruanda Devlet Başkanı). Brundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamıra ile birlikte bulundukları uçak düşürülerek öldürülüyor. Ruanda soykırımını başlatan iki devlet başkanının öldürülmesi olayından biridir.
- 1999 yılı: Ibrahım Barre Maınassara (Nijer Devlet Başkanı). 1996’da askeri darbe ile devlet başkanı oluyor. 9 Nisan 1999’da başkanlık muhafızlarının düzenlediği pusuda öldürülüyor.
- 2009 yılı: Joao Bernardo Vıeıra (Gine Bissau Devlet Başkanı). Gine Bissau’nun bağımsızlık mücadelesine önderlik ediyor. 1980-1999 arasında ve 2005-2009 arasında iki dönem Devlet Başkanlığı yapıyor. 2 Mart 2009 tarihinde Genelkurmay Başkanının bombalı saldırı ile öldürülmesinin ardından, birkaç saat sonra suikastle öldürülüyor.
- 2011 yılı: Muammer Kaddafi (Libya Devlet Başkanı). 1969’da askeri müdahale ile yönetimi alıyor. “Birleşik Özgür Afrika” davasının savaşçısı, Libya’nın bağımsızlığının ve “Arap sosyalizminin (Yeşil sosyalizm)” teorisyeni ve mimarıdır. Kıbrıs çıkarmasında Türkiye’yi destekleyen tek dostumuzdur. ABD ve AB emperyalizminin Afrika’daki korkulu rüyası Muammer Kaddafi, 20 Ekim 2011 tarihinde ABD ve Fransa’nın örgütlediği çapulcular tarafından linç edilerek öldürülüyor.
Mehmet Akkaya
