Nöbetçi Eczaneler
Fransa’dan Arnavutluk’a kadar, toplumsal huzursuzluk Avrupa sokaklarını alev alev yakıyor.
Fransa genelinde artan yaşam maliyetleri ve kötü okul koşullarını protesto eden gösteriler şiddete dönüşürken binlerce kişi tutuklandı; ülke çapında yağma ve çatışmalar yaşandığı bildirildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, aşırı solcu aktivistleri suçlarken, eşitsizlik ve ülkenin eğitim sistemiyle ilgili endişeler artıyor.
Artan yakıt maliyetleri, okulların durumundan duyulan memnuniyetsizlik, azalan kamu hizmetleri ve konut krizi, Avrupa’da sonbahar aylarında protestoların yaşanmasına neden oluyor.
Fransa, İtalya ve Arnavutluk’taki büyük şehirlerde haftalardır protesto gösterileri düzenleniyor; bazı gösterilerde tutuklamalar, yağmalama, yaralanmalar ve şiddet olayları yaşandı. İspanya ve Portekiz’de ise konut fiyatlarının çok yüksek olmasına karşı çadır kampları kuruldu.
Fransa, İtalya ve İspanya da dahil olmak üzere AB’nin önde gelen ekonomileri kritik seçimlere yaklaşırken şehirler adeta savaş alanlarına dönüştü; aşırı sağ partiler ise Almanya’da seçimlerde kazanımlar elde etti ve başka yerlerde de aynı şeyi yapabilir. Ayrıca, Avrupa’nın Ukrayna’ya verdiği destek konusunda kritik bir anla karşı karşıya olduğu bir dönemdeyiz; Başkan Donald Trump, Rusya’nın NATO ülkelerinde giderek artan sıklıkta kundaklama saldırıları, siber saldırılar ve diğer sabotaj eylemlerinden sorumlu tutulmasına rağmen, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yakınlaşma girişimlerinde bulunuyor.
Sağcı politikacılar bu kaostan faydalandı. Fransa’daki protestolar geniş tabanlı görünse de, Trump Pazartesi günü Truth Social platformunda şunları yazarak yıkımdan göçmenleri sorumlu tuttu : “Göçmenler Fransa’yı ele geçirdi. Sınırları HEMEN KAPATMALILAR!”
Protestoların çoğu, hayal kırıklığına uğramış gençlerin kışkırtmasıyla gerçekleşti. Siyah giyimli, maskeli provokatörler de dahil olmak üzere diğer aktörler şiddeti körükledi, ancak Fransız yetkililer ve polis göçmenleri suçlamadı.
İşte huzursuzluğa yol açan nedenlere bir bakış:
Öğrenciler eğitim kaynaklarının azaldığını söylüyor.
Yüzyıllardır halk protestoları geleneğine sahip Fransa’da, lise öğrencileri üç haftadan fazla bir süredir abluka ve gösteriler düzenleyerek, özellikle düşük gelirli mahallelerdeki okulların yetersiz personel ve harap durumda olduğunu belirterek, okullar için daha fazla kaynak talep ediyorlar.
Fransa’nın CGT sendikası ve diğer aktivistlerin de katılmasıyla protestolar genişledi; öğrenciler ise sonbahar tatili için gösterilere ara vermişti. Hareket artık artan yaşam maliyetleri ve kamu hizmetleriyle ilgili talepleri de içeriyor.
Fransa’daki karışıklıkların yaşandığı gece Lyon’da bir turizm ofisi yandı.
Yüz binlerce insanın barışçıl bir şekilde yürüyüş yapmasına rağmen, hafta sonu yaşanan olaylar 2.400 tutuklamaya ve Fransa’nın bazı bölgelerinde ciddi karışıklıklara yol açtı; Paris, Marsilya, Lyon ve Bordeaux’da yağmalama olayları yaşandı. Limoges’da, 19. yüzyıldan kalma Belediye Binası alevler içinde kaldı ve bina neredeyse tamamen yıkıldı. Bazı okullar ateşe verildi. Öğrenciler ve göstericilerin molotofkokteyli bombalar atması ve güvenlik güçlerinin göz yaşartıcı gazla karşılık vermesi sonucu yüzlerce kişi yaralandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçtiğimiz Cumartesi günü yaşanan şiddet olaylarını kınayarak, aşırı solcu aktivistlerin binalara ve polise saldırarak kaos çıkarmaya çalıştığını söyledi.
Macron, Pazar günü nadir görülen bir televizyon konuşmasında, “Yağmalayanlar zararın bedelini ödeyecek ve Cumhuriyeti yıkmaya çalışanlar hesap verecek” dedi.
İspanya’da, ilkokul ve ortaokul öğretmenleri geçen hafta Madrid’de daha iyi ücret ve çalışma koşulları talebiyle süresiz greve başladı. Memnuniyetsiz öğretmenler bu yıl İspanya’nın diğer bölgelerinde de benzer iş bırakma eylemleri düzenledi.
Erişilemez konutlar gençlerin önünü kesiyor
Madrid’in merkezindeki Puerta del Sol meydanında, konut fiyatlarındaki artışı protesto etmek amacıyla haftalardır branda çadırlar kurulmuş durumda . Protestolar, 87 yaşındaki María del Carmen Abascal’ın evinden çıkarılması ve daha sonra hastanede hayatını kaybetmesiyle başlamıştı . İspanya’nın diğer şehirlerinde de daha küçük protesto kampları kuruldu.
Kamuoyu baskısı, iktidardaki Sosyalist hükümeti uygun fiyatlı konut önlemlerini onaylamaya yöneltti, ancak bu önlemler Parlamento’da destek bulamadı ve Başbakan Pedro Sánchez Kasım ayında erken seçim çağrısında bulundu . Ayrıca Kasım ayı için 14 yıl sonra ilk genel grev çağrısı yapıldı.
Benzer konut protestoları Portekiz’in en büyük şehirleri Lizbon ve Porto’da ve İspanya’nın aşırı turizm ve konut sorunlarının odak noktası olan Barselona’da da ortaya çıktı.
İş dünyası gazetesi Expansión’un analizine göre, İspanya’da asgari ücret 1.221 euro (1.370 dolar), 80 metrekarelik bir dairenin ortalama aylık kirası ise yaklaşık 1.130 euro (yaklaşık 1.270 dolar) civarında.
Madrid’deki gecekondu bölgesinde garsonluk yapan 20 yaşındaki Diana Manzanares, “Maaşımın büyük kısmı kiraya gidiyor. Oda arkadaşım da benim gibi geçim sıkıntısı çekiyor,” dedi. “Bu benim gerçeğim ve bu şehirde yaşayan çoğumuzun gerçeği.”
İtalya’da enflasyon yükseldikçe yaşam maliyetleri dayanılmaz hale geliyor
“Italia in Piazza” veya “Sokaklarda İtalya” hareketi, binlerce göstericiyi harekete geçirerek daha iyi istihdam, sağlık hizmetleri, eğitim ve konut erişiminin yanı sıra daha yüksek ücretler taleplerini dile getirdi. Hükümet verilerine göre, İtalya’da enflasyon Eylül ayında %4,2’ye yükselerek Euro bölgesinin %3,8’lik oranını aştı.
Barışçıl yürüyüşlerin ardından Torino ve Bologna’da, İtalya’nın finans ve moda başkenti Milano’da şiddetli ayaklanmalar yaşandı. Milano’da maskeli göstericilerle polis çatıştı, mağazaları yağmaladı ve malları ateşe verdi. Milano polisi, iki günlük karışıklık sırasında çoğu çocuk olmak üzere 271 kişinin tutuklandığını ve 14 güvenlik görevlisinin yaralandığını bildirdi.
Yeni kurulan ve kendisini “17 Ekim Hareketi” olarak adlandıran bir grup, İtalya genelindeki şehirlerde her Cumartesi saat 15:00’te gösteri düzenlemek üzere “kalıcı bir seferberlik” ilan etti.
Arnavutluk’taki öğrenciler yolsuzluk karşıtı protestolara katıldı
Arnavutluk’un başkenti Tiran’da hükümet karşıtı protestolar bir haftayı aşkın süredir devam ediyor ve lise ve üniversite öğrencilerinin Sosyalist Başbakan Edi Rama’nın istifasını isteyen geniş çaplı “Flamingo” hükümet karşıtı harekete katılmasıyla çatışmalar tırmandı.
Arnavutluk’un başkentinde protestolar Pazartesi günü yedinci gününe girdi. Göstericiler polise taş attı, polis ise kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP videosu: Eri Xhabafti)
Rama, protestocuları, gevşek bir şekilde örgütlenmiş aşırı sol militanlar için kullanılan genel bir terim olan Antifa tarafından “ideolojikleştirilmiş ve radikalleştirilmiş” olmakla suçladı . Başkan Trump, bu hareketi Amerika Birleşik Devletleri’nde terör örgütü olarak tanımladı.
Yolsuzluğun sona erdirilmesi, Rama hükümetinin Jared Kushner (Trump’ın damadı) ile bağlantılı büyük bir lüks turizm projesine izin verdiği bölgedeki flamingoların doğal yaşam alanından adını alan hareketin en önemli taleplerinden biridir. İnternet sitesine göre, sağlık hizmetleri, eğitim ve kamu emeklilikleri için de koruma istiyorlar.
Sırbistan’da , yaklaşık iki yıldır kitlesel yolsuzluk karşıtı protestolara öncülük eden üniversite öğrencileri , Balkan ülkesinin eski popülist lideri Aleksandar Vucic’in parlamento seçimlerinde iktidara geri dönme girişimine karşı çıkıyor.
Eski otoriter cumhurbaşkanı, 25 Ekim’deki seçimlerin ardından başbakan olarak atanmayı hedefliyor. Gençlerin desteklediği Öğrenci Listesi partisinin, Vučić’in partisine yakın bir yarış içinde olduğu düşünülüyor; bu da sonucu belirsiz hale getiriyor ve olası şiddet olaylarına dair endişeleri artırıyor.
AP