Nöbetçi Eczaneler
Bugün 19 Ekim.
Biri Latin Amerika’nın, Karaiplerin, diğeri Afrika’nın devrimcisiydi.
Biri Grenada’nın devrimci başbakanı Maurice Bishop idi, diğeri Mozambik’in ulusal kurtuluşuna önderlik eden Samora Machel’di.
İki devrimci lider öldürüldü.
Aynı davanın yolunda, katledildiler bugün.
MAUTİCE BİSHOP
Grenada, Karaip denizinde Batı Hint Adalarına ait bir ada ülkesi.
Kristop Kolomb 1498’de adayı görüyor. Adayı ele geçirme çabası yerli halkın kuvvetli direnci ile karşılaşıyor.
Adayı sömürge yapma çabası bu kez başarılamıyor.
Fransızlar 1649′dan başlayarak işgal etmeye ve sömürge yapmaya çalışıyorlar.
İşgalden sonra ada köleleştirilmiş Afrikalılar için aktarma merkezine dönüştürülüyor.
1669 – 1808 arasında 127.600 köleleştirilmiş Afrikalı, İngilizler ve Fransızlar tarafından Grenada’ya getiriliyor.
1763’de İngiltere ile Fransa’nın aralarında yaptıkları anlaşma ile İngiliz sömürgesi yapılıyor.
1974 yılına kadar ada, 200 yılı aşkın süre İngilizlerin iliğini bile sömürdükleri ada oluyor.
1974 yılında Eric Gairy adayı bağımsızlığına kavuşturuyor, ilk başbakanı oluyor.
Ancak ada ülke hala İngiliz Milletler Topluluğu üyesidir ve devlet başkanı Kraliçe II. Elizabet’dir.
1970’ler aynı zamanda ada için sosyalist hareketlerin serpildiği yıllardır.
Mautice Bishop bu dönemde sahneye çıkıyor.
İngiltere’de Hukuk eğitimindeyken “Siyah Güç” (Black Power) hareketine katılıyor sosyalist fikirlerle tanışıyor.
Devrimci bir avukat olarak ülkesine dönüyor.
1973’te sosyalist örgütleri bir araya getirerek Yeni Mücevher Hareketini kuruyor, muhalefetin başına geçiyor.
13 Mart 1979’da halk hareketi ile Eric Gairy’in hala İngiltere’ye bağımlı diktatör idaresini devirerek Halkın Devrimci Hükümeti’ni (PRG) kuruyor.
Dört yıllık iktidarı döneminde;
• Sağlık hizmetlerinin ücretsiz verilmesini sağlıyor.
• Herkese eğitime ulaşabilme olanağı sağlıyor.
• Okuryazarlık seferberlikleri başlatıyor.
• Kadınlara sosyal ve siyasal geniş haklar sağlıyor.
• Toplu konut projeleri ile yoksulların barınma sorununa çözüm getirmeye başlıyor.
• Küba ve Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler ve ittifaklar kuruyor.
Ancak 1983 yılında hükümet bölündü. Başbakan Yardımcısı Bernard Coard ile devrimi sürdürme yöntemlerinde anlaşamadılar.
Başbakan Yardımcısı Bernard Coard, toplam dört yıllık geçmişi olan devrimin liderini, Maurice Bishop’u ev hapsine aldı.
19 Ekim 1983’te, Bishop’ı destekleyen halk ev hapsini kırarak liderlerini serbest bıraktı.
Çatışmalar oldu.
Maurice Bishop, kan dökülmesin diye teslim oldu.
Ancak kabinesindeki yedi arkadaşı ile kurşuna dizilerek idam edildi.
Bishop’ın katledilmesinden sadece altı gün sonra, 25 Ekim 1983’te, ABD Başkanı Ronald Reagan yönetimindeki Amerikan ordusu Grenada’yı işgal etti.
Grenada’da Bishop hâlâ ulusal bir kahraman olarak anılmaktadır. En büyük havalimanı, Maurice Bishop Uluslararası Havalimanı adını taşımaktadır.
SAMORA MACHEL
Mozambik, Vasco De Gama’nın 1498’deki gezisinin ardından, 1505 yılında Portekiz tarafından işgal edilerek sömürge yapılıyor.
1975 yılında kurtarılıncaya kadar, 470 yıl boyunca Portekiz sömürgesidir Mozambik.
Samora Machel, Mozambik’in sosyalist örgütü olan Mozambik Kurtuluş Cephesi’nin (FRELIMO) lideridir.
Mozambik’in sömürge zincirini kırarak bağımsızlığını kazanmasına, 470 yıllık sömürge tarihinin ardından bağımsız bir ülke olabilmesine önderlik ediyor.
1975 yılında Mozambik Halk Cumhuriyetinin ilk devlet başkanı oluyor.
11 yıllık devrimci dönemde Mozambik, Machel’in önderliğinde önemli devrimci adımlar atıyor;
• Portekizlilere ait büyük çiftlikler ve fabrikalar, Mozambik mülkiyetine aktarılıyor, millileştiriliyor.
• Toprak devrimi yapılıyor. Topraklar köylünün ortak mülkiyetine dönüştürülüyor, tarım komünleri kuruluyor.
• Okullar tüm halka, Mozambiklilere açılıyor.
• Köylüler için ücretsiz sağlık hizmeti başlatılıyor.
• Komşu sömürge ülkelerdeki, Rodezya (devrimden sonra adı Zimbabve oluyor) ve Güney Afrika’da mücadele eden devrimci örgütlere yardımlar ediliyor. Bu örgütlerin Mozambik topraklarını kullanmalarına izin veriliyor, kolaylık sağlanıyor.
• Ancak komşu ülkelerdeki sömürgeci İngiltere ve Hollanda, Mozambik devrimini boğmak için, Mozambik’te iç savaşı kışkırtıyorlar.
• İç savaşta çok kan dökülüyor.
• 19 Ekim 1986 tarihinde de Machel’in uçağı düşürülüyor ve öldürülüyor.
• 1990 yılına kadar sürdürülen iç savaşın ardından sosyalist iktidar yıkılıyor, “çok partili sistem denilen” emperyalist kapitalist sistemin sularında yüzen bir sistem kuruluyor.
***
Mautice Bishop’u ve Samora Machel’i, Grenada ve Mozambik devrimlerinde can veren devrimcileri saygıyla selamlıyoruz.