Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Carney’i Külliye’de kabul etti. Görüşme sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesine atıfta bulunan Carney, iki ülke arasındaki ortaklığın gelecek nesiller boyunca güçleneceğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney’i Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde kabul etti. İkili ve heyetler arası görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kanada Başbakanı Carney, iki ülke arasındaki imzalanan anlaşmaların imza törenine katılarak, ortak basın toplantısı düzenledi.

Toplantıda konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney, iki ülke arasındaki ilişkilerin hem ekonomik hem de güvenlik boyutunda derinleşeceğine dikkat çekti. Ortaklığın bölgesel ve küresel barışa katkı sunacağını belirten Carney, şu ifadeleri kullandı:
“Halklarımız, firmalarımız ve şirketlerimiz için daha fazla refah ve güvenlik sağlayacağız. Hem kendi halklarımıza hem de bu bölgede ve daha geniş bir coğrafyadaki diğer halklara bu katkıyı sunacağız. Bu ortaklığın gelecek nesiller boyunca güçlenerek devam etmesini ümit ediyoruz.”
Konuşmasında Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vizyonuna da değinen Başbakan Carney, Atatürk’ün ilkesinin küresel ölçekte taşıdığı anlama vurgu yaptı.
Carney, “Mustafa Kemal Atatürk’ün öngördüğü bir düzen vardı. Kendine güvenen, egemen bir ulus kurdu ve ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’ düsturuyla yola çıktı. İçinde bulunduğumuz bu kopuş döneminde Kanada, bu prensibi gerçekten son derece değerli buluyor” değerlendirmesinde bulundu.

İki ülke arasında 3 anlaşma imzalandı. “Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı”, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı. “Hava Ulaştırma Antlaşması”na, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand imza attı. “Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri”yi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson imzaladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları şöyle;
İmza törenin ardından gerçekleştirilen toplantıda görüşmelere dair bilgi veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sayın başbakanla bugünkü görüşmemizde ikili ilişkilerimizi etraflıca değerlendirdik. Bölgesel ve küresel meselelere değinme imkanı bulduk. Bu ziyaretin en somut çıktılarından birini hiç şüphesiz Kanada’yla ilişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine yükseltme kararımız teşkil etti. Stratejik ortaklık kararımızın katkısıyla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayi gibi birçok alanda yeni projeleri hayata geçirmeye hedefliyoruz. Bu yönde atacağımız somut adımları içeren bir eylem planını da bugün kabul ettik.
Öncelikle ticaret ve yatırımların arttırılmasını teminen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yılsonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. Bu sürece paralel olarak ekonomi alanındaki ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele almak üzere Ortak Ekonomik ve Ticari Komite dahil mevcut mekanizmaları daha etkin şekilde kullanacağız. Bu komitenin müteakip toplantısına 2027 yılında bu defa özel sektörlerimizin de katılımıyla ev sahipliği yapacağız. Atacağımız bu adımlarla halen yaklaşık 3 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı temenni ediyoruz. Güncellenen Hava Ulaştırma Anlaşmasıyla birlikte ülkelerimiz arasında doğrudan uçuşları yaklaşık iki katına çıkaracağız. Bugün ayrıca üçüncü ülkelerde ortak yatırım fırsatlarını da değerlendirdik. Afrika’dan Latin Amerika’ya Orta Asya’dan Uzak Doğuya kadar geniş bir coğrafyada önemli işbirliği fırsatlarının bulunduğuna inanıyoruz. Yarın Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında imzalanacak mutabakat zaptının üçüncü ülkelerde ortak projelere vesile olmasını temenni ediyoruz” diye konuştu.
Kanada’yla savunma sanayi ve nükleer enerji alanlarında yakın temas halinde olduklarını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Savunma sanayi işbirliğinin önemine vakıf iki müttefikiz. Bunu son olarak Ankara’da yaptığımız NATO zirvesi sırasında da gördük. Biraz önce de savunma sektörü ortaklıkları mutabakat zaptına imzalar atıldı. Müttefiklerin savunma sanayilerine finansman sağlamak amacıyla Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasının savunma sanayi işbirliğimizi desteklemesini bekliyoruz. Enerji alanında madencilikten LNG’ye kritik minerallerden nükleer enerjiye kadar geniş bir işbirliği alanı mevcut. Enerji bakanlıklarımız arasında kabul edilen Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri nükleer dahil bu alandaki ciddi potansiyele işaret ediyor” dedi.
Görüşmede bölgesel ve küresel konuların da ele alındığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bugün ayrıca Gazze, Ukrayna ve Körfez dahil birçok bölgesel gelişmeye ilişkin son gelişmeleri de değerlendirdik. Gerek Ukrayna’da gerek Körfez’de olsun diplomatik yöntemlerin kalıcı barışa giden yolu açmasını temenni ediyoruz. Bu noktada ortak görüşte olduğumuzu teyit ettik. Gazze’de ise Kanada’nın diğer bazı müttefiklerle birlikte istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli bir adım olarak görüyoruz. Bölgemizde barış ve istikrarın tesisi noktasında bu yöndeki tutumlarını sürdürmelerini temenni ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Mark Carney’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle…
Başbakan Carney ile iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine yönelik tarihi bir adım attıklarını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Çok geniş yelpazeye yayılan işbirliği potansiyelimizi gerçek anlamda hayata geçirmek için önemli bir süreci başlattık. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır. Bu konuda Sayın Carney’in ekonomi alanındaki engin tecrübesi ve siyaset sahnesinde sergilediği sağduyulu ve dirayetli duruşla önemli rol oynayacağına inanıyorum” dedi.
Kanada Başbakanı Mark Carney, sıcak karşılama için teşekkür ederek, “Hiçbir ülke elinde ne tür kaynaklar olursa olsun tek başına çok güçlü bir hale gelemez. En dirençli ülkeler birbirini tamamlayan güçlü yanları doğru ortaklarla harmanlayanlardır. Biz ortak güçlülüğün, ortak dayanıklılığın peşindeyiz. O yüzden bugün Kanada güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurmanın peşinde. Karşılıklı olarak yeni fırsatlar oluşturmanın peşinde. Türkiye bu açıdan istisnai bir ortak. Türkiye, NATO’nun ikinci en büyük silahlı kuvvetlerine sahip ve en yenilikçi, en hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Geçtiğimiz yıllarda iki ülke arasındaki ticaret yüzde 50 arttı. Bu ancak potansiyelimizin çok çok küçük bir yüzdesi. Temmuz ayında NATO zirvesi bağlamında bir araya geldiğimizde serbest ticaret anlaşmasına yönelik müzakereleri başlatma kararlılığını ifade ettik ve yeni bir savunma işbirliği anlaşması imzaladık. Bugün bir adım daha atıyoruz. Stratejik ortaklığımızı başlatıyoruz” açıklamasında bulundu.
Bugünkü yeni savunma sanayi işbirliği anlaşmasının Kanada ve Türk şirketleri bir araya getireceğini, işbirliğine yönlendireceğini ve istihdam sağlayacağını söyleyen Carney, “Bu güvenlik işbirliği çok derin. Zira Türkiye’nin nüfuzu çok geniş bir alana eğiliyor. G20’nin büyük bir ekonomisi, NATO içerisinde önemli bir müttefikimiz ve Türkiye, dünyanın farklı bölgelerindeki en çetrefille çatışmaların çözümü anlamında çok önemli roller oynuyor. Gazze’den tutun, Ukrayna’ya, İran’dan, Orta Doğu’ya gelen anlamında ve daha başka nice bölgeleri. Tabi güvenlik esas olarak enerjiye de dayanıyor. Kanada şu anda attığı adımlarla bir enerji süper gücü olma yolunda ilerliyor. Türkiye’nin ekonomisi hızla gelişen, büyüyen bir ekonomi ve Türkiye’nin enerji tedariğine ihtiyacı var. Bunun güvenilir bir kaynaktan gelmesi gerekiyor. Beraber yapabileceğimiz çok şey var” diye konuştu.
Carney, “Halklarımız, firmalarımız, şirketlerimiz için daha fazla refah ve daha fazla güvenlik sağlayacağız ülkelerimize. Hem kendi halklarımıza hem de başka halklara bu bölgede ve daha da geniş bir coğrafyada. Bu ortaklık ümit ediyoruz ki gelecek nesiller boyunca güçlenerek devam edecektir. Yurtta sulh, cihanda sulh” diye konuştu.
Mark Carney’e sözleri için teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Gerçekten uzun yıllara sari bir Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün biz gidermiş olduk. Şimdi yeni bir dönemi Türkiye ve Kanada arasında başlatıyoruz. İnşallah iş adamlarımızı bir araya getireceğiz ve bende Kanada’ya yapacağım ilk ziyaretimde orada iş adamlarımızı bir araya getirerek adımlarımızı atacağız” dedi.
Kanada tarihinde ilk kez bir Başbakan Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştirdi. Carney Ankara’daki temasları kapsamında ilk olarak ANITKABİR”i ziyaret etti.
Anıtkabir’in ardından Beştepe’ye geçen Kanada Başbakanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından resmi törenle karşılandı.
Konuk Başbakan Mark Carney’in makam aracını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvariler, protokol kapısına kadar eşlik etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, mevkidaşını Külliye’nin ana giriş kapısında karşıladı.
İki liderin tören alanındaki yerlerini almasının ardından 21 pare top atışı eşliğinde Türkiye ve Kanada milli marşları çalındı. Tören kıtasını Türkçe “Merhaba Asker” diyerek selamlayan Carney ve Erdoğan, tarihte kurulan 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ile iki ülke bayrakları önünde basına poz verdi.
Mark Carney’in Ankara temasları, bir Kanada Başbakanı tarafından Türkiye’ye yapılan “ilk resmi ikili ziyaret” olma özelliğini taşıyor. Ticaret, enerji, savunma sanayii ve bölgesel güvenlik başlıklarının masaya yatırılacağı zirvede, iki ülke arasındaki ticari hacmin artırılması ve stratejik ortaklığın derinleştirilmesi hedefleniyor.
Carney, sosyal medya üzerinden Türkiye ziyaretini duyurdu. Carney paylaşımında “Ankara’ya indik. Bu, bir Kanada Başbakanı’nın Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk ikili ziyaret ve buradayız, ortaklığımızı yükseltmek için. 85 milyondan fazla insanın bulunduğu bir pazara erişim sağlıyoruz. İşçilerimiz ve işletmelerimiz için yeni ekonomik fırsatlar yaratıyoruz” ifadelerini kullandı.
Beştepe’deki törene Türk heyetinden Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile Ankara Valisi Yakup Canbolat katıldı.

Diğer yandan Külliye’deki zirve öncesinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi temaslar kapsamında Ankara’da bulunan Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand ile Dışişleri Bakanlığı’nda bir araya geldi. İki bakanın görüşmesinde ikili ticari ilişkiler, serbest ticaret anlaşması müzakereleri ve savunma sanayii iş birliğinin detayları ele alındı.
