Çerçeve Yasa, Sevr Antlaşması'nın yıldönümü olan 10 Ağustos'ta TBMM'de oylanacak! - Sonsöz Gazetesi

Çerçeve yasa TBMM Genel Kurulu’nda yarın görüşülecek. Meclis’te 592 milletvekili bulunuyor. AKP, MHP, DEM Parti, Yeni Yol Partisi, HÜDA PAR, DBP, SP, DSP ve 3 bağımsız milletvekili hesaba katıldığında çerçeve yasaya ‘evet’ diyecek 410 milletvekilinin hazır olduğu görülüyor. İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi’den toplam 33 milletvekili ise ‘hayır’ diyecek. CHP yasa teklifine imzacı olurken, YENİ Parti imzacı olmadı. Ancak iki parti de Adalet Komisyonu’nda ‘evet’ oyu verdi. Buna karşın iki partinin de TBMM gruplarında farklı yönde oy kullanabilecek milletvekillerinin olduğu konuşuluyor.

Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı’ndan sonra 10 Ağustos 1920’de Osmanlı hükûmeti ile İtilaf Devletleri arasında Fransa’nın Sevr

banliyösünde imzalanan, Osmanlı’yı ve Türk milletini Anadolu’da yok sayan ağır bir tasarıdır. Osmanlı Mebusan Meclisi onaylamadığı ve TBMM reddettiği için hukuken geçersiz kalmış, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasıyla hiç uygulanmamış ve yerini 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması’na bırakmıştır.

Antlaşmanın Başlıca Maddeleri

Toprak Paylaşımı: Doğu Trakya ve Batı Anadolu Yunanistan’a, İzmir çevresi ile Doğu Anadolu’nun bazı kısımları yabancı devletlerin nüfuzuna bırakılacaktı.

Azınlık Devletleri: Doğu Anadolu’da bağımsız bir Ermeni devleti ve güneyinde özerk/bağımsız bir bölge kurulacaktı.

Askeri Kısıtlamalar: Osmanlı ordusu ağır silahları olmayan, sadece 50.000 kişiden oluşan küçük bir kuvvetle sınırlanacaktı.

Boğazlar ve Ekonomi: Boğazlar ayrı bir komisyon tarafından yönetilecek…

TBMM, 1 Ekim 2025’de başladığı ve 1 Temmuz’dan itibaren ise uzatma kararı aldığı yasama yılının sonuna geldi. Genel kurulun 16 Haziran’daki birleşiminde TBMM’nin çalışmalarına devam etmesine karar verilmişti.

AKP tarafından TBMM’ye yeni yasa teklifleri sunulurken bunlardan biri de “çerçeve yasa” idi. TBMM’de dün şehit aileleri ve gazilerin mali, sosyal ve özlük haklarına yönelik düzenlemeleri içeren teklif görüşüldü. Yarın da çerçeve yasa genel kurula gelecek.

TBMM Adalet Komisyonu’nda AKP, MHP, DEM Parti, CHP, Yeni Yol Partisi ve YENİ Parti’nin oylarıyla kabul edilen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adlı çerçeve yasa teklifi için TBMM Genel Kurulu yarın saat 11.00’de toplanacak. Meclis de bu yasanın geçmesinin ardından içtüzük gereğince 1 Ekim’e kadar tatil yapacak.

Gözler ise partilerin TBMM Genel Kurulu’ndaki tutumuna çevrildi. Çerçeve yasa teklifi AKP, MHP ve DEM Parti’nin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Yeni Yol Partisi, HÜDA PAR ve CHP de teklife imza attı. YENİ Parti teklife imza atmazken, İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi ise teklife karşı…

TİP ve EMEP ise sessizliğini koruyor. Meclis’te halihazırda 592 milletvekili bulunuyor. AKP 277, YENİ Parti 91, DEM Parti 56, MHP 46, CHP 45, İYİ Parti 29, Yeni Yol Partisi 20, HÜDA PAR 4, Yeniden Refah Partisi 4, TİP 3, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) 2, EMEP 2, Saadet Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Parti’nin de 1’er sandalyesi bulunuyor. 10 tane de bağımsız milletvekili bulunuyor.

Çerçeve yasaya; AKP, MHP ve DEM Parti gruplarının tam destek verdiği, İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi’nin (YRP) ise destek vermediği görülüyor. HÜDA PAR, Yeni Yol Partisi ile bağımsız milletvekilleri Ahmet Zenbilci, Mustafa Yeneroğlu ile Selim Temurci’nin de evet oyu vermesi bekleniyor.

YENİ Parti ile CHP grupları ise tartışmalı bir durumda. CHP yasa teklifine imzacı olurken, YENİ Parti imzacı olmamıştı; ancak iki parti de Adalet Komisyonu’nda ‘Evet’ oyu verdi. CHP ve YENİ Parti kurmaylarından yapılan açıklamalar kapsamında iki partinin genel kurulda yasa teklifine ‘Evet’ oyu vermesi bekleniyor. Ancak; iki partinin de TBMM gruplarında farklı yönde oy kullanabilecek milletvekillerinin olduğu konuşuluyor.

EMEP: ‘REHİNE SİYASETİ’

TİP, yasa teklifine karşı sessizliğini koruyor. EMEP ise yasa teklifini eleştiriyor. EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan yasanın ipleri Saray’ın eline teslim eden bir rehine siyaseti ürettiğini vurgulayarak; “AİHM kararlarının uygulanmaması meşrulaştırılıyor. Siyasetin önünü açan değil, şarta bağlayan ve erteleyen bir irade var. Olumlu tek yanı tahliyeler ve eve dönüştür. Binlerce yurttaşımızın cezaevinden çıkmasına, sürgünden dönmesine elbette ‘Hayır’ demeyiz. Ancak yasanın rehine siyasetine dönüşmesine karşı da mücadelemizi sürdüreceğiz. Son kararımızı komisyon çalışmaları bittikten sonra yetkili kurullarımız genel kurul sürecinde verecek” açıklamasında bulunmuştu. 2 partinin de ne yönde oy vereceği merak konusu. Meclis’te 1 milletvekili ile temsil edilen DSP ise evet oyu vereceğini açıkladı.

410 MİLLETVEKİLİ ‘EVET’E HAZIR

Mevcut açıklamalara göre; AKP, MHP, DEM Parti, Yeni Yol Partisi, HÜDA PAR, DBP, Saadet Partisi, DSP ve 3 bağımsız milletvekili hesaba katıldığında çerçeve yasaya ‘evet’ diyecek 410 milletvekilinin hazır olduğu görülüyor. İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi’den toplam 33 milletvekili ise ‘hayır’ diyecek. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise 430 milletvekilinin oyu ile yasanın Meclis’ten geçeceğine işaret etmişti. YENİ Parti ile CHP milletvekillerinin ne yönde oy kullanacağı ise oylamayı belirleyecek.

Kaynaklar: Cumhuriyet, Haber ajansları