Nöbetçi Eczaneler
Ankara 2 Nolu Baro Başkanı Gökhan Ağdemir’in “70 tane baro üyesini hâkim ve savcı yaptık” sözleri tepkiye neden olurken, gözler son 10 yılda alınan hâkim ve savcılara çevrildi.
Bengü Türk TV’ye konuşan Ankara 2 Nolu Baro Başkanı Gökhan Ağdemir’in “Yaklaşık bizim 2 senelik çalışma dönemimizde 70 tane baro üyesi avukat arkadaşımızı hâkim-savcı yaptık. Bizler referans olduk, bakanlıklarla görüştük. Sağ olsunlar bize o anlamda da Bakanlık bir ayrıcalık tanıdı” şeklindeki sözleri tartışma yarattı.
Bu açıklamaya tepkiler art arda geldi. İstanbul Barosu bu açıklamayı yargıya taşıyacağını açıkladı. Gökhan Ağdemir de adaylıktan çekildiğini duyurdu.
MHP’ye yakın bir isim olan Ağdemir, iki yıl önce yapılan 2 Nolu Baro seçimlerinde AKP’nin adayına karşı kazanmıştı. Ağdemir’in açıklamaları, gözleri son yıllarda yapılan hakim ve savcı alımlarına çevirdi.
15 Temmuz sonrası ihraçlar ve alımlar
Dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un 2024’te yaptığı açıklamaya göre, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi döneminde görev yapan 16.176 hakim ve savcıdan 4.006’sı ihraç edildi. O dönemde geride 12.170 hakim ve savcı kaldı.
Hakim ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) verilerine göre 2025 yılı sonu itibarıyla yargıda toplam 26.871 hâkim ve savcı görev yapıyor. Bu tablo, yargıya en az 14.701 yeni hâkim ve savcının alındığını gösteriyor. Ancak aradaki 10 yılda emekli olanlar da düşüldüğünde yeni hakim ve savcı sayısının daha fazla olduğu tahmin ediliyor.
15 Temmuz darbe girişiminin ardından hakim ve savcı açığını kapatmak amacıyla baraj sistemine ara verilmişti. 6 Ocak 2017’de yayımlanan 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile mülakata katılabilmek için yazılı sınavdan alınması gereken 70 puan barajı kaldırıldı. Uygulama, 20 Şubat 2019’a kadar sürdü. Barajın uygulanmadığı dönemde yaklaşık 5 bin hâkim ve savcı alımı gerçekleştirildi.
O dönem alınanlardan bazılarının, AKP teşkilatlarında görev yapan avukatlar olduğu CHP tarafından gündeme getirilmişti. Dönemin CHP İstanbul Milletvekili Barış Yarkadaş, 2017’de atanan 1.341 hâkim ve savcının % 90’ının AKP’nin il ve ilçe teşkilatlarından seçildiğini iddia etmişti.
15 Temmuz 2016’dan bugüne avukatlık yaparken yargıya geçen kişi sayısının da yaklaşık 3 bin olduğu belirtiliyor.
Hakim ve savcı alımı sistemi
Türkiye’de hakim ve savcı adayı olabilmek için önce ÖSYM’nin yaptığı merkezi sınava girmek gerekiyor. Ancak mülakata girebilmek için yazılı sınavdan en az 70 alma şartı var. Sınava ise hukuk fakültesi mezunları girebiliyor.
Adalet Bakanlığı’nın belirlediği kontenjana girenler, aday adayı olarak mülakata alınıyor. Mülakat komisyonu ise Adalet Bakanlığı bürokratlarından oluşuyor. Mülakatlar, Adalet Bakanı’nın görevlendirdiği bir bakan yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri Genel Müdürü, Hukuk İşleri Genel Müdürü, Personel Genel Müdürü, HSK Genel Sekreteri ile Türkiye Adalet Akademisi Eğitim Kurulu’ndan seçilen bir üyeden oluşan toplam yedi kişilik kurul tarafından yürütülüyor.
Hakim ve savcı adaylarının eğitimi ise Türkiye Adalet Akademisi’nde gerçekleştiriliyor. Eğitimin ardından HSK’nın düzenlediği kura töreniyle hâkim ve savcıların ataması gerçekleştiriliyor.
Açıklamaya barolardan ve yargıdan tepkiler
Hakim ve savcı alımlarındaki bu zorlu süreç sebebiyle Ankara 2 Nolu Baro Başkanı’nın sözleri yargı içerisinde ve barolar arasında rahatsızlık yarattı.
Yargıçlar Sendikası, bu sözlerin hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı açısından ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti.
Yasaya göre hakim ve savcı yardımcılığına kabulde sınav ve mülakat koşulları uygulandığı belirtilen açıklamada, “Bu çerçevede, bir baro başkanının açıkladığı referans ve ayrıcalık ilişkisinin hangi hukuki zemine dayandığı ve adayların seçilmesinde nasıl bir rol oynadığı kamuoyuna açıklanmalıdır” çağrısı yapıldı.
Adalet Bakanlığına 12 soru yöneltilen açıklamada, sözlü sınav kurullarının yapısının gözden geçirilmesi ve sınavların kayıt altına alınması istendi. Açıklamada, yargı bağımsızlığının ancak liyakat, eşitlik ve şeffaflık ilkelerinin güvence altına alınmasıyla sağlanabileceği vurgulandı. Açıklamada “Yargıda güvenin temeli referans değil, liyakattir. Ayrıcalık değil, eşitliktir. Bağlılık değil, bağımsızlıktır” denildi.
Kaynak: DW