Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile ikili görüşme ve kamuoyu önünde yaptığı açıklamalar da dahil olmak üzere, iki ülke arasındaki ittifakı yeniden kurma yönündeki ortak çabayı vurgulayan nadir bir Kuzey Kore ziyaretinin ardından Salı günü ülkesine döndü.
Şi, 7 yıl aradan sonra ilk kez Pazartesi günü başkent Pyongyang’a uçtu. Çin ve Kuzey Kore devlet medyasında yer alan haberlere göre, günün ilerleyen saatlerinde gerçekleşen zirvede
Şi, Çin’in ticaret, tarım, inşaat ve teknoloji de dahil olmak üzere geniş bir yelpazede işbirliğini genişletme isteğini dile getirirken, Kim ise iki ülkenin dostluğunu “en önemli öncelikli stratejik çalışma” olarak sürdüreceğini söyledi.
Şi ve Kim, Salı günü 1950-53 Kore Savaşı sırasında Kuzey Kore’nin yanında savaşan Çinli askerleri onurlandıran bir Kuzey Kore-Çin dostluk kulesini ziyaret etti. Çin devlet medyasına göre, iki lider, ülkeler arasındaki geleneksel dostluğu ve ABD’ye karşı direniş ruhunu sürdürmenin önemini vurguladı.
En son Eylül ayında Pekin’de bir araya gelen liderler, iktidardaki İşçi Partisi’nin bir eğitim okulunu da ziyaret etti ve ikili ilişkileri simgeleyen bir çam ağacı dikti. Çin devlet medyasına göre Şi, daha sonra bir öğle yemeği ve veda törenine katıldıktan sonra Pekin’e döndü.
Uzmanlar, Şi’nin muhtemelen son yıllarda dış politika önceliği Rusya’ya kayan Kuzey Kore üzerindeki ülkesinin münhasır etkisini yeniden tesis etmeyi amaçladığını söylüyor. Kim’in karşılığında bazı ekonomik ve siyasi kazanımlara ihtiyacı olduğunu değerlendiriyorlar.
Zirve işbirliğine odaklandı, nükleer konudan kaçınıldı
Pazartesi günü yapılan zirveye ilişkin iki ülkenin devlet medyası organlarından gelen haberlerde, Şi ve Kim’in işbirliğini genişletme kararlılığı vurgulandı ve Kim’in Tayvan meselesinde Çin’in “tek Çin” politikasına verdiği desteğin yenilendiği belirtildi.
Ancak haberlerde liderlerin Kuzey Kore’nin nükleer programını görüşüp görüşmedikleri belirtilmedi; bu, bölgede hassas bir güvenlik konusu. Şi, 2019’da Pyongyang’a yaptığı ziyarette, Pekin’in Kore Yarımadası’nın nükleer silahlardan arındırılmasında yapıcı bir rol oynamaya istekli olduğunu söylemişti.
Bu durum, uluslararası alanda nükleer silah devleti olarak tanınmayı çok isteyen Kim için diplomatik bir zafer olarak görülebilir; uzmanlar, Kim’in bu statüyü uluslararası ekonomik yaptırımların kaldırılması çağrısında bulunmak için kullanacağını söylüyor.
Kuzey Kore üzerindeki münhasır etkisini yeniden kurmak, Şi’ye ABD Başkanı Donald Trump ile olan görüşmelerinde avantaj sağlayacaktır; Trump, Kim ile diplomatik ilişkileri yeniden başlatma arzusunu defalarca dile getirmiştir.
Son yıllarda Çin’in Kuzey Kore üzerindeki etkisiyle ilgili sorular gündeme geldi; Kuzey Kore ise Rusya’nın savaş çabalarına asker ve silah göndererek verdiği desteğe, karşılığında aldığı ekonomik ve diğer yardımlara odaklandı.
