Mod seçin, deneyimini kişiselleştirin.
Türkiye’de ırkçılığa dayalı milliyetçilik, 1942-1944 döneminde gelişti, 1944-1946 döneminde büyük baskı yaşadı, 1947 yılından itibaren yeniden meşru bir çizgi olarak kabul edildi. Bu tarihten itibaren Türkiye’de “milliyetçilik” anlayışı, ağırlıklı olarak ırkçı bir temelde ve giderek daha da muhafazakarlaşan bir çizgide...
Haberi OkuAtatürk döneminde Türkiye’de kabul edilen ve uygulanan milliyetçilik, kökeni ve inancı ne olursa olsun, Türk kimliğini benimsemeyi temel alıyordu. Atatürk döneminde ırkçılık reddedilmiş, Türk milliyetçiliğini ırk esasına göre biçimlendirmeye çalışanların girişimleri engellenmişti. Ancak İkinci Dünya Savaşı sırasında Kemalist milliyetçiliği reddederek,...
Haberi OkuCumhuriyet’in devraldığı toplum, Türkler büyük çoğunlukta olmasına karşın Türkler arasında milli kimlik ve bilincin yeterince gelişmediği, farklı etnisitelerin ve inançların bir arada bulunduğu bir toplumdu. Birçok insan, “sen kimsin?” sorusuna, inancı ve aşiretiyle yanıt veriyordu. Bu insanlardan milli kimliği gelişmiş,...
Haberi OkuMustafa Kemal Paşa’nın çağdaş milliyetçilik anlayışı, Osmanlı’nın son dönemlerinde yaşanan gelişmelerle nispeten homojenleşmiş ve bazı etnisitelerin devlete karşı ayaklanma gücünün kalmadığı bir nesnel ortamda geliştirildi ve uygulandı. Ülkedeki Ermenilerin, Rumların ve Arapların ayrılıkçı girişimlerinin gücü tükenmişti. Emperyalistlerle işbirliği içinde olan...
Haberi OkuSöylentiye göre 1993 yılındaki ziyareti sırasında Kırgız bir ozan Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ı şu dizelerle karşılamıştı: "(Orta Asya'dan) At üstünde ve çekik gözlü gittiniz/ Uçakla ve mavi gözlü geri geldiniz." (Roy, O., Yeni Orta Asya, Ya da Ulusların İmal Edilişi, Metis...
Haberi OkuTürk milliyetçiliğinin ortaya çıkışını anlayabilmek için, önce İslam’ı kabul sonrasında ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türkler’in nasıl bir kimlik kaybı yaşadıklarını bilmek gereklidir. Osmanlı döneminde yüzyıllar boyunca imparatorluğun her açıdan yükünü çeken Türkler, horlanmış, aşağılanmış, kenara itilmişti. İnancın ön plana...
Haberi OkuErol Çatma’yı tanımayanlara tanıtmanın bence en kolay yolu, Osmanlı tarihi konusunda dünyaca ünlü Donald Quataert’in 2006 yılında yayımlanan kitabında ona saygılarını sunduğu bölümdür (“I offer my respects to Erol Çatma, a retired mine foreman who has learned Ottoman Turkish on...
Haberi OkuToplu iş sözleşmesinin önemli hükümlerinden biri, bu sözleşmenin kimlere uygulanacağıdır. İşverenlerin genel eğilimi, mümkün olduğunca çok kişiyi, özellikle de büro personelini, teknik personeli ve ustabaşı gibi görevlileri, sözleşmenin kapsamı dışına çıkarmaktır. Birçok işyerinde bu kadrolarda çalıştırılanlara, yanlış bir biçimde, “memur”...
Haberi OkuYarım imam dinden, yarım doktor candan eder. Yarım yamalak bilgiyle, hatta kulaktan dolma bilgiyle hareket eden solcu da, solculuktan ediyor. Solcular arasında kulaktan dolma bilgiyle konuşulan alanların başında, milliyetçilik ve enternasyonalizm gelir. Birçok kişiye göre, “milliyetçilik burjuva ideolojisidir.” Eğer hiçbir...
Haberi OkuTürkiye günümüzde büyük sorunlarla boğuşuyor. Mustafa Kemal Paşa, işçi sınıfının çok zayıf olduğu, yoksul köylülüğün toprak ağalarına, tefecilere, şeyhlere karşı bir mücadelesinin olmadığı, insanların büyük çoğunluğunun kulluktan henüz kurtulmadığı ve milli kimliklerinin yeterince gelişmediği koşullarda, savaşlardan harap çıkmış bir ülkede,...
Haberi Oku“Kemalist sosyalizm”, çok eskilerde de ara sıra kullanılan ve ancak üzerinde fazla çalışılmamış bir kavramdı. 1976 yılında İlerici Yurtsever Gençlik Dergisi’nde şöyle deniyordu: “Bu tip sosyalizm anlayışına örnek olarak şunları sayabiliriz: Arap Sosyalizmi, Yeşil Sosyalizm, Nasır Sosyalizmi, İslâm Sosyalizmi, Burma...
Haberi OkuEski TKP’yi efsaneleştiren çalışmalar var. Ancak eski TKP’nin tarihi, hem izlediği ideolojik ve siyasi çizgi, hem de çabalarıyla büyük bir başarısızlık öyküsüdür. Ne yazık ki, kör öldükten sonra onu badem gözlü yapanlar ve sunanlar çoktur. Bunları okuyarak, ölenin badem gözlü...
Haberi OkuMustafa Suphi ve 14 yoldaşının 28-29 Ocak 1921 tarihinde Enver Paşa’nın adamları tarafından haince katledilmelerinin yıldönümünde sosyal medyada Mustafa Suphi’nin Anadolu’ya gelişteki amacı konusunda çeşitli bilgi, yorum ve değerlendirmeler paylaşıldı. Bu yayınlara katkıda bulunmak amacıyla, Sovyet Rusya’nın o dönemde Anadolu’ya...
Haberi OkuMustafa Suphi, Türkiye komünist hareketi tarihinde önemli bir önderdir. Mustafa Suphi ve 14 yoldaşı, 28-29 Ocak 1921 tarihinde Trabzon’da Teşkilatı Mahsusacı ve Enver Paşa’nın kontrolündeki Yahya Kahya’nın adamları tarafından haince katledildi. Mustafa Suphi’ye ilişkin çok sayıda kitap yazıldı ve mücadelesi...
Haberi Oku1920 yılında kurulan eski TKP’nin 1950’li yıllara kadar sürdürdüğü mücadele hiç başarılı olamadı. 1951 yılında yapılan TKP tevkifatında bütün örgüt ortaya çıkarıldı. Yargılanan kişi sayısı toplam 187 idi. 30 yıllık bir çalışmada kurulabilen örgütün toplamı bu kadardı. Kanımca bu başarısızlığın...
Haberi OkuTürkiye 1960’lı yıllarda toplumun her kesiminde bir politikleşme yaşadı. 27 Mayıs 1960 Devrimi sonrasında kabul edilen 1961 Anayasasının getirdiği özgürlük ortamı, birçok konunun ilk kez tartışmaya açılmasını, Türkiye’nin özellikle ABD’ye artan bağımlılığının eleştirilmesini, farklı programlarla sorunları aşma çabalarının gündeme gelmesini...
Haberi OkuYön Dergisi yayımına 30 Haziran 1967 tarihindeki 222. sayısıyla son verdi. Doğan Avcıoğlu, “Son Söz” başlıklı yazısında Yön’ün katkılarını ve mevcut durumu şöyle özetliyordu: “Kurucu Meclis günlerini hatırlıyorum: Anayasanın ilerici sosyal görüşlerinden telaşa kapılan bazı eşraf ve komprador sözcüleri, bu...
Haberi OkuDoğan Avcıoğlu ve Yön Dergisi, Türkiye’de sosyalizm kavramı konusundaki önyargıların aşılmasına büyük katkılarda bulundu. Doğan Avcıoğlu’nun sosyalizm konusundaki görüşlerini etkileyen önemli bir kişi, geçmişte eski TKP içinde merkez komitesi üyeliği dahil önemli görevlerde bulunmuş ve 1932-1935 döneminde yayımlanan Kadro Dergisi’nin...
Haberi OkuDoğan Avcıoğlu’nun diğer bir girişimi olan Sosyalist Kültür Derneği 18 Aralık 1962 tarihinde kuruldu. Nebil Varuy’un anlatımlarına göre, Sosyalist Kültür Derneği’nin kurulma hazırlıkları sırasında 15 Ağustos 1962 tarihinde Doğan Avcıoğlu’nun yönettiği bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıya, artık sosyalistlerin yönetiminde bulunan...
Haberi OkuYön Dergisi’nin ilk sayısı 20 Aralık 1961 tarihinde yayımlandı. Yön’ün 27 Aralık 1961 tarihli ikinci sayısında, Türkiye Çalışanlar Partisi adıyla bir partinin kurulma çalışmalarından söz ediliyordu. Doğan Avcıoğlu, 13 Şubat 1961 tarihinde kurulan Türkiye İşçi Partisi’nin sendikacıların yönetiminde başarısızlıkla boğuştuğu...
Haberi OkuYön’ün ilk sayısı 20 Aralık 1961 tarihinde yayımlandı. İlk sayıda Yön Bildirisi ve ilk imzacıların listesi açıklandı. Bildiriyi ilk aşamada 164 kişi imzaladı. Ardından imzalayan 878 kişiyle birlikte, imzacıların toplam sayısı 1042 oldu. Yön Dergisi, bu kadar çok kişiyi bir...
Haberi OkuYön-Devrim çizgisini ve Doğan Avcıoğlu’nun amaçları ve mücadele stratejisini anlayabilmek için, 1960’lı yıllarda Türkiye’de halkın ekonomik ve toplumsal durumunu ve siyasi tercihlerini ele almak gerekmektedir. Türkiye’de solda yaygın bir eğilim, yoksulluk edebiyatı yapmaktır. Halkın desteğini kazanabilmek için halkın yoksulluğundan, işlerin...
Haberi OkuDoğan Avcıoğlu, “Kemalist sosyalizm” olarak da tanımlanabilecek Türkiye’ye özgü bağımsızlıkçı, milliyetçi ve demokratik sosyalizm modelini uygulamak amacıyla 20 Aralık 1961 tarihinde Yön’ü yayımlamaya başladı. Ardından, 27 Aralık 1961 tarihinde, Türk-İş yöneticileri ve bazı aydınlarla birlikte Türkiye Çalışanlar Partisi kurma çalışmaları...
Haberi OkuAlbay Talat Aydemir 22 Şubat 1962 ve 21 Mayıs 1963 tarihlerinde darbe teşebbüslerinde bulundu. Bu girişimlerine ilişkin ayrıntılı bir ekonomik, siyasi ve toplumsal programı yoktu. Genel olarak Atatürkçülük veya Kemalizm savunuluyordu. Girişim, Talat Aydemir ve Fethi Gürcan’ın idam edilmesiyle son...
Haberi OkuTürkiye’ye özgü, bağımsızlıkçı, milliyetçi ve demokratik bir sosyalizm modeli öneren iki önemli aydınımız, Şevket Süreyya Aydemir ve Doğan Avcıoğlu’dur. Bu iki değerli insan, bir süre Yön Dergisi’nde birlikte yazdı. Ancak her ikisinin ön planda olduğu yayın organları çok farklı ekonomik,...
Haberi Oku
