Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Trump, yeni ve büyük bir tırmanış tehdidinde bulundu ve Perşembe günü Axios’a verdiği demeçte, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı “daha önce hiç olmadığı kadar büyük, devasa bir saldırı” başlatmayı düşünüp düşünmediğini değerlendirdiğini söyledi. Başkanın uyarısı ve ardından gelen 13. geceki askeri saldırılar, petrol fiyatlarının kısa süreliğine varil başına 100 doların üzerine çıktığı bir dönemde gerçekleşti.
Trump, Cuma öğleden sonra Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamalarda diplomatik bir çözüm olasılığını açık bırakmış gibi görünse de, “İki yol var. Yani, tam olarak yaptığımızı yapmaya devam edip onları parça parça dağıtabiliriz. Bunu daha hızlı bir şekilde yapabiliriz, ki bunu da yapabiliriz, ya da onlarla müzakere edebiliriz, ki şu anda da bunu yapıyoruz. Yani, şu anda onlarla görüşüyoruz” dedi.
İran, ABD’nin taleplerine boyun eğme konusunda pek bir işaret göstermedi ve Ortadoğu genelinde hem gemilere hem de ABD üslerine ve müttefiklerine yönelik yeni saldırılar başlattı. Bu iki cephe, Amerikan askerleri de dahil olmak üzere insan hayatları ve küresel maliyetler açısından yenilenen çatışmanın maliyetini artırdı.
Tahran destekli Husi isyancılarının Kızıldeniz’deki saldırılarının ardından, hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nın kontrolü için verilen mücadele, bir diğer önemli ticaret yolu olan Bab el Mandeb Boğazı’na da sıçradı.
Bölgedeki bazı ABD ortaklarının da sabrının tükenmeye başladığına dair işaretler vardı. Üst düzey Arap yetkililer NBC News’e, tehditlerden, günlük gerilimlerden ve diplomatik ilerlemenin olmamasından dolayı hayal kırıklığına uğradıklarını söylediler.
Bölgesel gelişmeleri doğrudan takip eden üst düzey bir Arap yetkili, “Bunun nereye gittiği konusunda hiçbir fikrimiz yok” dedi. Diplomatik çabalara doğrudan dahil olan bir diğer üst düzey Arap yetkili ise, “İşler giderek daha da çılgınlaşıyor” diye ekledi.
Trump, Perşembe günü Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Eğer bunu tekrar yaparlarsa, ABD, Husilerin İran’ın vekili ve/veya temsilcisi olduğu gerekçesiyle İran’ı sorumlu tutacaktır” diye yazdı.
Günün ilerleyen saatlerinde ayrıca Washington’un, ABD’nin elinde bulunan İran varlıklarını “gemilere, kargolara veya bunlarla ilgili herhangi bir şeye verilecek zararların” ödenmesi için kullanacağını söyledi ve bu da Tahran’dan büyük tepki çekti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tehdidi “kışkırtıcı bir emsal” olarak nitelendirdi.
Arakçi, Cuma günü yerel saatle erken saatlerde X’te yaptığı bir paylaşımda, “Bu tür fonları kullanan veya bunlardan kar elde edenler şunu unutmamalı: Hükümetler el koymayı normalleştirdiğinde, kimsenin varlığı güvende olmaz” dedi.
İran’ın devam eden saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki trafik neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Perşembe günü boğazdan tamamen geçen tek gemi, Çin‘in Rizhao kentine doğru giden New Giant petrol tankeriydi.
Kızıldeniz’de durum daha farklıydı; bazı gemiler Husi tehdidi karşısında geri dönmüş olsa da, genel olarak trafik yavaşlamış gibi görünmüyordu.
NBC News’in MarineTraffic verilerine dayanarak yaptığı analizine göre, Perşembe günü Bab el Mandeb Boğazı’nda sekiz tanker kuzeye doğru Kızıldeniz’e, 14 tanker ise güneye doğru Aden Körfezi’ne doğru ilerledi.
Bazı gemilerin vericileri kapatılmış olabilir, bu nedenle gerçek sayılar daha yüksek olabilir.
Her iki abluka da küresel enerji arzı konusunda endişeleri artırırken, uluslararası gösterge Brent ham petrolünün fiyatı Perşembe günü Mayıs ayından bu yana ilk kez varil başına 100 dolar eşiğinin üzerine çıktıktan sonra tekrar düştü. Cuma sabahı itibariyle varil başına 97 dolar civarında seyrediyordu.
Ve iki taraf da hava saldırılarına devam etti.
ABD Merkez Komutanlığı, Perşembe günü Doğu Zaman Dilimiyle saat 21:00’de İran’a karşı 13. gece üst üste gerçekleştirdiği hava saldırılarını tamamladığını açıkladı.
CENTCOM, “İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen sivil denizciler ve ticari gemiler için oluşturduğu tehdidi daha da azaltmak amacıyla İran askeri komuta merkezlerini, insansız hava aracı depolama tesislerini, iletişim ağlarını, kıyı gözetleme noktalarını ve denizcilik yeteneklerini hedef aldığını” belirtti.
İran genelinde etkileri olduğu bildirilen olayda, devlet haber ajansı IRNA, Ahvaz bölgesinde dört kişinin öldüğünü ve beş kişinin yaralandığını duyurdu.
Tahran yeni saldırılar başlattı; İslam Devrim Muhafızları Kolordusu, Kuveyt’teki bir ABD üssündeki depolara ve Bahreyn’deki ABD 5. Filosu’nun kontrol kulesine saldırılar düzenlediğini iddia etti. Kuzey Irak’ta ABD güçlerinin bulunduğu bir askeri üssün yakınlarında patlamalar olduğu bildirildi.
Gerginliğin daha da artacağına dair endişeler artarken, barış sürecinin yeniden canlanabileceğine dair umutlar da azaldı.
Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, Mayıs ayında göreve gelmesinden bu yana ilk resmi İran ziyaretini Perşembe günü gerçekleştirdi; bu ziyaret, Irak’ın hem Washington hem de Tahran ile yakın ilişkileri göz önüne alındığında dikkat çekici.
Trump Perşembe günü yaptığı açıklamada, İran’ın “müzakere etmek istediğini” ancak henüz bir anlaşmaya hazır olmadığını söyledi.
Trump Axios’a “Henüz yeterince acı çekmediler” dedi. (NBC News)
Yemen’in San’a kentinde düzenlenen son destekçi mitinginde Husi güvenlik güçlerine mensup kişiler nöbet tutuyor. Khaled Abdullah /
Husiler, ABD-İran Savaşı’nda Yeni Bir Cephe Açtı
Yemenli militanlar, dünyanın en hayati su yollarından birinde Kızıldeniz petrol sevkiyatına yönelik tehditlerle gergin bir ortam yarattı.
Yemen’in San’a kentinde düzenlenen son destekçi mitinginde Husi güvenlik güçlerine mensup kişiler nöbet tutuyor.
Yemen’deli İran destekli Husi milislerinin Kızıldeniz’deki gemi trafiğini tehdit etmesiyle Orta Doğu Savaşı’nda yeni bir cephe açıldı; bu durum ABD ve müttefikleri için tehlikeli yeni bir değişken oluştururken, küresel ekonomi üzerindeki baskıyı da artırdı.
Husi milisleri , Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden petrol sevkiyatına abluka uygulayarak ve iki gemiye ateş açarak, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan ikinci önemli ticari geçiş noktası olan Bab el-Mandeb Boğazı’nı da kapatmaya başladı. Militan grubun eylemleri, Suudi Arabistan, İsrail ve Pakistan gibi diğer bölgesel askeri güçleri de olaya dahil etme tehdidi oluşturuyor. (WSJ)