Nepal’de bir buzul dağının çökmesiyle tetiklenen ölümcül sel felaketinin üzerinden iki hafta geçtikten sonra, kurtarma ekipleri Çarşamba günü hidroelektrik santral tünellerinde mahsur kalanları bulma umudunu koruyordu. – AFP

26 Ağustos’ta Çin-Nepal sınırında başlayan ve tsunamiyi andıran su, çamur ve moloz dalgası 1410’dan fazla kişinin ölümüne ve 5651 kişinin kaybolmasına neden oldu.

Nepal Ordusu sözcüsü Raja Ram Basnet, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Trishuli 3A, 3B ve Chilime hidroelektrik santrali projelerindeki tünellerde kurtarma ve arama çalışmaları devam ediyor” dedi.

Nepal’de afet yetkililerinin Çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre, 1.367 ceset bulundu ve 5.132 kişi kayıp.

Devlet medyasına göre Çin’de 43 kişi öldü ve 519 kişi kayıp.

Kayıp olanlar arasında yüzlerce yabancı uyruklu kişi ve yüzlerce hidroelektrik santrali çalışanı bulunuyor.

Tünellerin derinliklerinden üç kişi kurtarıldı.

Ancak o zamandan beri başka hayatta kalanların olduğuna dair resmi bir teyit gelmedi.

Yetkililer Çarşamba günü, kayıp kişilerin yurtdışındaki aile üyelerinden -tercihen anne-baba veya çocuklardan- e-posta yoluyla DNA örnekleri göndermelerini istedi.

Yapılan kamuoyu duyurusunda, aile üyelerinin cinsiyetlerine ve kayıp kişiyle olan ilişkilerine bağlı olarak yaptırmaları gereken belirli genetik test türleri belirtildi.

Afet nedeniyle yerinden edilen binlerce insan kamplarda yaşıyor ve Save the Children yardım kuruluşu, 540 kadar çocuğun ebeveynlerinden ayrıldığını söyledi.

Nepal polisi, yardım kamplarındaki çocukların ve kadınların güvenliğini sağlamak için ekstra önlemler aldıklarını söyledi.

Nepal Polis Sözcüsü Abi Narayan Kafle, “Çocukların, kadınların veya cinsel istismara maruz kalabilecek azınlık gruplarının bulunduğu etkilenen bölgelerdeki geçici gözaltı merkezlerinde daha da dikkatli davrandık” dedi.

AFP’ye verdiği demeçte, “Farklı kamplarda psikososyal danışmanlık hizmeti vermeye de başladık” dedi.

Buzulların çökmesinin kesin nedeni belirsiz olsa da, iklim değişikliği dünya çapında buzulların erimesini hızlandırıyor ve bu tür felaketlerin riskini artırıyor.

Nüfusu büyük ölçüde kırsal kesimde yaşayan ve küresel ısınmaya neden olan sera gazı emisyonlarına çok az katkıda bulunan 30 milyonluk Nepal, yeniden yapılanmanın milyarlarca dolara mal olabileceğini açıkladı.

Kafle, güvenlik personelinin enkaz altında gömülü olabileceğinden endişe edilen cesetleri aramak için topluluk üyelerini de çalışmalara dahil ettiğini söyledi.

“Bhotekoshi nehri koridoru boyunca kayıp cesetleri bulmak için özel bir arama kampanyası başlattık,” dedi.

“Ceset arama çalışmalarında insansız hava araçları da kullanıyoruz.”  (AFP)

Ne olmuştu?

Buzulların çökmesi sonucu meydana gelen sellerde Nepal-Çin sınırında çok sayıda kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi kaybolmuştu.

UDIN DHUNGA/ Nepal ve Çin sınırındaki bölgede meydana gelen ani sel felaketi,   en az 160 kişinin ölümüne ve yüzlerce turist, işçi ve diğer kişilerin kaybolmasına neden oldu. Ani sel baskınları bazı bölgelerde ulaşımı durdurdu. Uzmanlar, ısınan Himalayalar bölgesinde bu felakete buzulların çökmesinin neden olduğunu söylenmişti.

Ağustos 2026:

Nepal polisi en az 157 kişinin öldüğünü bildirdi. Çin devlet televizyonu CCTV, Tibet bölgesinin Gyirong ilçesinde, ulusal sınır yakınlarında en az üç kişinin öldüğünü ve 265 kişinin kayıp olduğunu bildirdi. Drone görüntülerinde, yolların yıkıldığı ve binaların ıslak çimento rengindeki gürleyen sular altında kaldığı görüldü. Devlet haber ajansı Xinhua, önemli sayıda can kaybı olduğunu bildirdi.

Bölgenin dik vadileri ekonomik can damarları ve ulaşım koridorlarıdır, ancak felaketler yaşandığında tehlikeli hale gelirler. Görüntülerde, Nepal’in ağır hasar gören Nuwakot bölgesindeki binaların ikinci katlarının selin ardından çamurla kaplandığı görülüyordu. Ağaç dallarından ve tellerden enkaz parçaları sarkıyordu, araçlar gömülmüştü ve bazı şaşkın kurtulanlar çamur içinde kalmıştı.

Kaçmak için fazla zaman yoktu.

Bölge sakini Shoyam Rajbhandari, “Dhunge pazarına vardığımda, yarım saat içinde sel geldi ve tüm pazarı tahrip etti. İnsanlar o sırada işe gitmeye hazırlanıyorlardı,” dedi. “Kaç kişinin kayıp veya ölü olduğunu bilmiyoruz.”

Kayıp kişilerin çoğu kutsal bir yere hac yolculuğundaydı.

Nepal’deki yetkililer, aralarında 341 yabancının da bulunduğu 403 kişinin kayıp olduğunu bildirdi. Turizm kurulu sözcüsü Sunil Sharma, 133 kişinin Hindular için kutsal bir yer olan Tibet’teki Kailash Dağı’na hac yolculuğunda olan Hindistanlılardan olduğunu söyledi. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri’nden 47, Avustralya’dan 34, İngiltere’den 33 ve Kanada’dan 24 kişinin de kayıp olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanlığı, etkilenen Amerikalıların farkında olduğunu açıkladı.

Sharma’nın açıklamasına göre, Cuma günü yerel Janai Purnima festivaliyle aynı zamana denk gelen, Tibet’in Gyirong sınırındaki ağır hasar gören Rasuwa bölgesindeki Gosaikunda Gölü çevresinde yürüyüş yapan yüzlerce yerli halk arasında en az 62 kayıp Nepal vatandaşı da bulunuyordu. Mevcut muson mevsimi Nepal’de yürüyüş için daha az elverişli olsa da, Nepal’in Rasuwa bölgesindeki rotayı izleyen Kailash yürüyüşü için önemli bir sezondur.

Nepal polisi sözcüsü Abi Narayan Kafle, Associated Press’e yaptığı açıklamada en az 28 polis memurunun kayıp olduğunu söyledi.

Yetkililer, çeşitli bölgelerdeki sakinleri Trishuli, Bhotekoshi ve Narayani nehirlerinin kıyılarından uzak durmaları konusunda uyardı. En az 19 köprü ve yaklaşık 40 kilometre (25 mil) yol yıkıldı. Yetkililer, Bhotekoshi nehrinin Çarşamba sabahı saat 9 civarında taştığını ve birçok köyü ve hidroelektrik santralini yok ettiğini söyledi.

Hükümet sözcüsü Sasmit Pokharel, “Hem Hindistan’dan hem de Çin’den kurtarma çalışmalarında bize yardımcı olmalarını istedik” dedi.

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), Çarşamba günü erken saatlerde Katmandu’nun yaklaşık 66 kilometre (41 mil) kuzeyinde, sınır yakınlarında 4,4 büyüklüğünde bir deprem olduğunu bildirdi. USGS daha sonra analizini güncelleyerek, ölçtüğü sismik olayın, aşağı doğru akan molozların yerleşim yerleri üzerinde felaket etkisi yarattığı 5,2 büyüklüğünde bir buzul çökmesi olduğunu belirtti. Kurum, bu tespitin yakındaki sismik istasyonlardan, uzun periyotlu sismik dalgalardan ve uydu görüntülerinden elde edilen verilere dayandığını ve herhangi bir depremin meydana gelmediğini söyledi.

Ülkeler kayıp vatandaşlar konusunda endişelerini dile getiriyor.

Güney Kore hükümeti yetkilileri, Nepal’de bir hidroelektrik santrali inşaatında çalışan dokuz vatandaşın kayıp olarak bildirilenler arasında olduğunu söyledi. Malezya Dışişleri Bakanlığı, Rasuwa bölgesinde olduğu düşünülen 11 Malezyalı ile seyahat acentelerinin iletişimi kaybettiğini bildirdi. Rusya’nın Nepal Büyükelçiliği, etkilenen bölgede olduğu bildirilen dört vatandaşın kayıp olduğunu açıkladı.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi,Nepal Başbakanı Balendra Shah ile görüştü  ve yardım teklifinde bulundu. Modi sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Hindistan, Nepal’e her türlü insani yardımı sağlamaya hazır. Ekiplerimiz kurtarma ve yardım çalışmalarında yakın koordinasyon içinde çalışıyor” dedi.

Birleşmiş Milletler sözcüsü Stephane Dujarric, bazı BM kuruluşlarının “açıkça görüleceği üzere büyük insani ihtiyaçları karşılamak amacıyla” konuşlandırıldığını söyledi.

Avustralya, İngiltere, Avrupa Birliği, Finlandiya, Fransa, Norveç ve İsviçre ortak bir bildiriyle Nepal’deki insanlarla dayanışma içinde olduklarını ifade ederek şunları ekledi: “Durum gelişmeye devam ederken, etkilenen bölgelerdeki herkesi yerel yetkililerin ve resmi güvenlik uyarılarının yönergelerine uymaya teşvik ediyoruz.”