Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin 53 yaşındaki oğlu Seyfülislam Kaddafi‘nin, ülkenin batısındaki Zintan kentinde salı günü öldürüldüğü açıklandı.
Güvenlik kaynakları, Kaddafi’nin başkent Trablus’un 136 kilometre güneybatısında bulunan evinde hedef alındığını bildirdi.
Ölüm haberi, Kaddafi’nin avukatı Halid ez-Zeydi ve Birleşmiş Milletler destekli siyasi diyalog sürecindeki temsilcisi Abdullah Osman Abdurrahim tarafından doğrulandı.
Abdurrahim, olayın detaylarına ilişkin yerel medyaya yaptığı açıklamada, “Silahlı bir grup, Seyfülislam Kaddafi’yi Zintan’daki evinde öldürdü. Savcılık şu anda cinayetle ilgili geniş çaplı bir soruşturma yürütüyor” ifadelerini kullandı.
Kaddafi’nin siyasi ekibi, maskeli adamların onu Zintan’daki evinde “korkakça ve haince bir suikast” sonucu öldürdüğünü söylüyor.
Seyfülislam Kaddafi’nin avukatı Halid el-Zaidi ve siyasi danışmanı Abdullah Osman, 53 yaşındaki Kaddafi’nin ölümünü Salı günü Facebook’ta ayrı ayrı paylaşımlarla duyurdular, ancak ayrıntı vermediler.
Libya haber kuruluşu Fawasel Media, Osman’ın silahlı kişilerin Kaddafi’yi Libya’nın başkenti Trablus’un yaklaşık 136 km (85 mil) güneybatısındaki Zintan kasabasındaki evinde öldürdüğünü söylediğini aktardı.
Kaddafi’nin siyasi ekibi daha sonra bir açıklama yayınlayarak, “dört maskeli adamın” evine baskın düzenleyerek onu “korkakça ve haince bir suikastle” öldürdüğünü söyledi.
Babasının liderliği döneminde, resmi bir hükümet görevi olmamasına rağmen, babasının nükleer silah programından vazgeçmesine yol açan müzakereler de dahil olmak üzere, politikaları şekillendirdi ve önemli müzakerelere öncülük etti.
Bu anlaşmalar, Kuzey Afrika ülkesine uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılmasına yol açtı ve bazıları Seyfülislam Kaddafi’yi değişen Libya’nın reformist ve kabul edilebilir bir yüzü olarak gördü.
Seyfülislam Kaddafi, iktidarı babasından miras almak istediğini her zaman reddetmiş ve iktidarın dizginlerinin “miras alınacak bir çiftlik olmadığını” söylemişti.
Muammer Kaddafi
Seyfülislam Kaddafi’nin öldürülmesiyle ilgili yapılan açıklamada, saldırganlarla çatıştığı ve saldırganların “iğrenç suçlarının izlerini gizlemek için umutsuzca bir girişimde bulunarak” evin güvenlik kameralarını kapattığı belirtildi.
Uluslararası alanda tanınan bir devlet kurumu olan Trablus merkezli Yüksek Devlet Konseyi’nin eski başkanı Halid el-Mişri, sosyal medya paylaşımında cinayetle ilgili “acil ve şeffaf bir soruşturma” çağrısında bulundu.
Kaddafi’nin Libya’da hiçbir zaman resmi bir görevi olmadı, ancak 2000’den 2011’e Muammer Kaddafi’nin Libyalı muhalif güçler tarafından öldürülmesine ve onlarca yıllık iktidarının sona ermesine kadar babasının ikinci adamı olarak kabul edildi.
Seyfülislam Kaddafi, muhalefetin Trablus’u ele geçirmesinin ardından Kuzey Afrika ülkesinden kaçmaya çalıştıktan sonra 2011’de Zintan’da yakalanarak hapsedildi.
2017 yılında genel bir af kapsamında serbest bırakılmış ve o zamandan beri Zintan’da yaşamaktaydı.
Veliaht
Haziran 1972’de Trablus’ta doğan Seyfülislam Kaddafi, Libya’nın uzun süredir iktidarda olan yöneticisinin ikinci oğluydu.
Batı’da eğitim görmüş ve düzgün konuşan bir adam olan Kaddafi, babasının yönettiği baskıcı hükümete karşı ilerici bir yüz sergiledi ve 2000’li yılların başlarından itibaren Libya’nın Batı ile ilişkilerini onarma çabalarında öncü bir rol oynadı.
Libya’nın kitle imha silahlarından vazgeçmesi konusunda görüşmelere öncülük etti ve 1988’de İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinde düşürülen Pan Am 103 sefer sayılı uçağın bombalanmasında hayatını kaybedenlerin aileleri için tazminat müzakerelerini yürüttü.
Londra Ekonomi Okulu’nda eğitim görmüş ve akıcı İngilizce konuşan bu kişi, aynı zamanda bir reformcu olarak da öne çıkmış, anayasa ve insan haklarına saygı çağrısında bulunmuştur. Doktora tezi, küresel yönetişimin reformunda sivil toplumun rolüyle ilgiliydi.
Ancak 2011’de yaşlı Kaddafi’nin uzun süren iktidarına karşı isyan patlak verdiğinde, Seyfülislam Kaddafi hemen aile ve aşiret sadakatini seçti ve muhaliflere karşı acımasız baskının mimarlarından biri oldu; muhalifleri “fareler” olarak nitelendirdi.
Kaddafi, babasının yönetimine karşı çıkanlara işkence ve aşırı şiddet uygulamakla suçlandı ve Şubat 2011’e gelindiğinde Birleşmiş Milletler yaptırım listesine alınmış ve seyahat yasağı getirilmişti. Ayrıca, 2011 yılında işlediği iddia edilen insanlığa karşı suçlar nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) tarafından da aranıyordu.
İsyancılar başkent Trablus’u ele geçirdikten sonra, Bedevi aşiret mensubu kılığına girerek komşu Nijer’e kaçmaya çalıştı. Ancak çöl yolunda Ebu Bekir Sadık Tugayı milisleri tarafından yakalandı ve Zintan’a götürüldü.
Uluslararası Ceza Mahkemesi ile uzun müzakerelerin ardından Libyalı yetkililere Kaddafi’yi savaş suçlarından yargılama yetkisi verildi. 2015’te Trablus’taki bir mahkeme onu gıyabında ölüm cezasına çarptırdı.
2017’de gözaltından serbest bırakıldıktan sonra, suikast girişiminden kaçınmak için yıllarca Zintan’da saklandı.
Kasım 2021’de Seyfülislam Kaddafi, ülkenin başkanlık seçimlerine adaylığını açıkladı. Bu tartışmalı hamle, Libya’nın batısında ve doğusunda Kaddafi karşıtı siyasi güçlerden büyük tepkiyle karşılandı.
Seçim süreci kurallar konusunda gerçek bir anlaşmaya varılamadan o yıl uzadıkça, Kaddafi’nin adaylığı en önemli tartışma konularından biri haline geldi. 2015’teki mahkumiyeti nedeniyle diskalifiye edildi, ancak karara itiraz etmeye çalıştığında, savaşçılar mahkemeyi abluka altına aldı.
Ardından gelen tartışmalar, seçim sürecinin çökmesine ve Libya’nın siyasi çıkmaza geri dönmesine katkıda bulundu.
Babasının görevden alınmasının ardından, hükümet karşıtı protestoların acımasızca bastırılmasında kilit rol oynamakla suçlanan Seyfülislam Kaddafi, rakip bir milis grubu tarafından Zintan şehrinde yaklaşık altı yıl hapsedildi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2011’deki muhalif protestoların bastırılmasındaki iddia edilen rolü nedeniyle onu insanlığa karşı suçlardan yargılamak istedi.
2015 yılında, ülkenin batısında, BM destekli hükümetin kontrolündeki Trablus’taki bir mahkeme tarafından, baskı operasyonlarındaki rolü nedeniyle gıyabında ölüm cezasına çarptırıldı.
Ancak iki yıl sonra, doğudaki Tobruk’ta milisler tarafından bir genel af yasası kapsamında serbest bırakıldı.
Kaddafi’nin devrilmesinden bu yana Libya, çeşitli milislerin kontrolündeki bölgelere bölünmüş durumda ve şu anda iki rakip hükümet arasında bölünmüş halde bulunuyor.
Haber Ajansları
