Devlet televizyonunda yayınlanan bir röportajda Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan uzlaşmacı bir ton takınsa da, onlarca kişinin ölümüne yol açan karışıklığı körüklemekle ABD ve İsrail’i suçladı.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülke genelinde 2 haftadır devam eden ve giderek şiddetlenen gösterilerin ardından hükümetinin “halkını dinlemeye hazır” olduğunu söyleyerek, İran’ın zor durumdaki ekonomisini yeniden yapılandırma sözü verdi.
Pezeşkiyan, Pazar günü devlet televizyonunda verdiği bir röportajda uzlaşmacı bir yaklaşım benimseyerek, zor durumdaki yönetiminin ülkenin ekonomik sorunlarını çözmeye kararlı olduğunu söyledi, ABD ile İsrail’i ölümcül karışıklıkları körüklemekle suçladı.
Yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, hükümetin görevinin sorunları çözmek, insanların endişelerini gidermek ve “isyancıların” ülkeyi alt üst etmesine izin vermemek olduğunu söyledi. “Bu nedenle, ailelerden gençlerinin teröristlerin ve isyancıların ayaklanmalarına karışmalarına izin vermemelerini rica ediyoruz” dediği aktarıldı.
Cumhurbaşkanı ayrıca, “Düşman ülkeye eğitimli teröristler getirdi… İsyan çıkaranlar protesto eden insanlar değil. Protestocuları duyuyoruz ve sorunlarını çözmek için her türlü çabayı gösterdik” dedi. Sözlerine şöyle devam etti: “Amacımız, sahip olduğumuz her şeyi, bu insanların hangi partiye, gruba, etnik kökene, ırka, hatta eyalete, lehçeye veya dile mensup olduklarına bakılmaksızın, adil bir şekilde halk arasında dağıtmaktır.”
Yıllarca süren ekonomik sıkıntıların ardından Aralık ayı sonlarında İran para biriminin değer kaybetmesiyle kriz patlak verdi ve bu durum, artan yaşam maliyetleri ve enflasyona karşı kitlesel protestoları tetikledi. Bu protestolar o zamandan beri daha politik ve hükümet karşıtı bir nitelik kazandı.
Başkan, ABD ve İsrail’i ayaklanmanın unsurlarını yönlendirerek “kaos ve düzensizlik ekmeye” çalışmakla suçladı ve İranlıları “isyancılar ve teröristler” olarak tanımladığı kişilerden uzak durmaya çağırdı.
Bu gösteriler, kadınlar için geçerli olan katı kıyafet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle tutuklanan 22 yaşındaki Masha Amini’nin gözaltında ölmesiyle tetiklenen 2022-2023 protesto hareketinden bu yana İran’daki en büyük gösteriler olma özelliğini taşıyor.
Pezeşkiyan, “İnsanların endişeleri var. Onlarla oturup, eğer görevimizse, endişelerini gidermeliyiz. Ancak daha büyük görev, bir grup isyancının gelip tüm toplumu yok etmesine izin vermemektir” dedi.
Al Jazeera’nın Tahran muhabiri Tohid Asadi, İranlı yetkililerin geçen hafta protestocular ile “yurtdışında eğitim almış isyancılar” olarak tanımladıkları kişiler arasında bir ayrım yapmaya çalıştıklarını söyledi.
İlgi alanlarınıza göre anında uyarılar ve güncellemeler alın. Önemli olaylar yaşandığında ilk siz haberdar olun.Evet, beni gelişmelerden haberdar edin.
Asadi, üst düzey yetkililerin halkın öfkesini haklı bulduğunu belirterek, “yüksek fiyatlar, yüksek enflasyon ve yerel para biriminin ciddi değer kaybının şu anda yerel halkın cebine büyük baskı uyguladığını” sözlerine ekledi.
Devlet medyası, protestolar sırasında 109 güvenlik görevlisinin öldürüldüğünü bildirdi.
Muhalif aktivistler, ölü sayısının daha yüksek olduğunu ve aralarında onlarca protestocunun da bulunduğunu söylüyor.
Al Jazeera bu rakamların hiçbirini bağımsız olarak doğrulayamamıştır.
Parlamento Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, Pazar günü milletvekillerine yaptığı konuşmada, barışçıl ve silahlı göstericiler arasında bir ayrım olduğunu yineleyerek, İran’ın “halkın ekonomik kaygılar nedeniyle yaptığı barışçıl protestoları” tanıdığını ancak “teröristlere” karşı duracağını söyledi.
Eski İslam Devrim Muhafızları Komutanı Ghalibaf, ABD Başkanı Donald Trump’ın İranlı yetkililerin göstericileri öldürmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmasının ardından Washington’a sert bir uyarıda bulunarak, “İran’a yönelik bir saldırı durumunda, işgal altındaki topraklar [İsrail] ile tüm ABD üsleri ve gemileri meşru hedefimiz olacaktır” dedi. Bu sırada bazı milletvekillerinin Amerikan karşıtı sloganlar attığı bildirildi.
Trump, sosyal medyada ABD’nin İran’a “yardım etmeye hazır” olduğunu belirterek olası hava saldırılarından bahsetmiş ancak kara birliklerini dışlamıştı. Bu açıklamalar, Tahran’ın yıllardır karşılaştığı en ciddi iç sorunla mücadele ettiği bir dönemde önemli bir gerilimi tırmandırmayı temsil ediyordu.
İçişleri Bakanlığı olayların yatıştığını iddia ederken, İran Başsavcısı katılımcıları idam cezasıyla karşı karşıya kalabilecekleri konusunda uyardı. İzleme gruplarına göre, ülke genelindeki internet kesintisi 60 saatten fazla sürdü. (El Cezire)
https://www.youtube.com/watch?v=ag0O4kYlOg4
İran güçleri ile protestocular arasında çıkan çatışmalarda 100’den fazla kişinin öldüğü bildirildi
İran’da yükselen fiyatlar ve diğer sorunlara karşı protestolar Cumartesi günü de devam etti ve polis ile diğer güçler arasında çıkan çatışmalarda 100’den fazla kişinin öldüğü bildirildi.
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nin uyguladığı ekonomik yaptırımların etkisi de dahil olmak üzere çeşitli faktörler nedeniyle İran’da fiyatlar kontrolsüz bir şekilde yükselmeye devam ediyor.
Fiyatlar konusunda hükümetin harekete geçmesini talep eden gösteriler geçen aydan bu yana çeşitli bölgelerde devam etti ve hükümet karşıtı protestolara dönüştü.
ABD merkezli bir insan hakları örgütü, yetkililerle yaşanan çatışmalarda şu ana kadar 116 kişinin öldüğünü bildirdi.
Cumartesi gecesi başkent Tahran’ın sokaklarına büyük kalabalıklar dökülerek “Diktatöre ölüm” gibi sloganlar attı.
ABD Başkanı Donald Trump Cumartesi günü sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda şunları söyledi: “İran belki de hiç olmadığı kadar özgürlüğe bakıyor. ABD yardım etmeye hazır!!!”
Trump, İranlı yetkililerin protestoculara karşı sert önlemler alması halinde askeri harekât başlatmayı düşünebileceği konusunda defalarca uyarıda bulundu.
New York Times gazetesi Cumartesi günü, çeşitli kaynaklara dayanarak, Trump’a İran’a yönelik bir saldırı için askeri seçenekler sunulduğunu ve bunu ciddi olarak değerlendirdiğini bildirdi.
Haberde, Trump’ın henüz nihai bir karar vermediği belirtildi.
İran’ın seçkin askeri gücü Devrim Muhafızları, devam eden gerilimler karşısında sert tavrını vurgulayarak, düzeni koruma kararlılığını kırmızı çizgi olarak belirledi.
Haber Ajansları
