Erdoğan ve Miçotakis, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ortak Bildiri’yi imzaladı.

Türkiye-Yunanistan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konsey toplantısı, iki yıl aradan sonra Ankara’da yapıldı.

Toplantıya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis başkanlık etti.

Erdoğan ile Miçotakis, bir ortak bildiri imzaladı. Ayrıca iki lider ülkelerinin ilgili kurumları arasında birçok alanda işbirliğinin güçlendirilmesi için mutabakat zaptı imzaladı.

Liderler daha sonra anlaşmaların imza törenine katıldı ve ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Erdoğan, Miçotakis’le yaptığı görüşmede Ege ve Doğu Akdeniz’e ilişkin tutumlarını bir kez daha açık ve samimi şekilde ele aldıklarını söyledi.

Mitsotakis ve Erdoğan, Yunanistan-Türkiye ilişkilerindeki ‘olumlu iklimi’ övdü.

On yıllarca süren enerji kaynakları anlaşmazlığının ardından, yakın zamanda yeniden seçilen iki lider olumlu bir iklim konusunda anlaştı.

Türkiye ve Yunanistan enerji kaynakları, Ege Denizi üzerindeki uçuşlar ve Kıbrıs konularında uzun yıllardır süren anlaşmazlıklara sahip…

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan Başbakanı Mitsotakis’i Ankara’da üst düzey görüşmeler için kabul etti.

İkili görüşmelerin ardından Erdoğan ve Mitsotakis, heyetler düzeyindeki toplantılara eş başkanlık edecek, anlaşma imza törenine katılacak ve ortak basın toplantısı düzenleyecekler.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Çarşamba günü komşu iki ülke arasında üst düzey görüşmeler yapmak üzere Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis’i Ankara’da kabul etti.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki karşılama töreninin ardından Erdoğan ve Mitsotakis ikili görüşmelerine geçtiler.

Toplantıya Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Baş Danışmanı Akif Çağatay Kılıç da katıldı.

Erdoğan ve Mitsotakis, birebir görüşmelerinin ardından, her iki taraftan heyetlerin katılımıyla genişletilmiş bir formatta Türkiye-Yunanistan Yüksek Düzey İşbirliği Konseyi’nin altıncı toplantısına eş başkanlık yapacaklar.

Liderlerin ayrıca ikili anlaşmaların imza törenine katılmaları ve ardından ortak bir basın toplantısı düzenlemeleri bekleniyor.

Bu meselelerin çetrefilli olmakla birlikte uluslararası hukuk temelinde çözümsüz olmadığını kaydeden Erdoğan, “Dostum Kiryakos ile hemfikir olduğumuzu gördüm” dedi.

Erdoğan, Miçotakis ile Batı Trakya Türk azınlığının dini özgürlükler ve eğitim imkanlarından tam olarak yararlandırılmaları konusundaki beklentilerini paylaştığını ifade etti.

“İki komşu olarak işbirliğini temel alan anlayışla diyalog kanallarının açık tutulmasının önemli olduğuna inanıyorum” dedi.

Miçotakis: ‘Bu toplantılar diyaloğun ne kadar kıymetli olduğunu gösteriyor’

Miçotakis, gösterdikleri misafirperverlik nedeniyle Erdoğan’a teşekkür etti.

Bu toplantıların iyi komşuluk ilişkilerinim, diyaloğun ne kadar kıymetli olduğunu herkese göstermekte olduğunu söyleyen Yunan lider, “İki ülke arasındaki temaslar üç ana unsur; siyasi diyalog, pozitif gündem ve güven artırıcı önlemler üzerine ilerleyecek” dedi.

Türk vatandaşlarının hızlı vizeyle Yunan adalarına seyahatiyle ilgili konuşan Miçotakis, “Yüzbinlerce Türk vatandaşı dostumuz Yunan adalarını ziyaret etti. Halklarımız birbirine daha yakınlaşma şansını buldu. Bu uygulamanın bu sene de devam etmesi için çalışacağız” diye konuştu.

Miçotakis, düzensiz göçle ilgili de önemli işbirliklerinin söz konusu olduğunu hatırlattı, yasadışı göçün yüzde 60 oranında azaldığını söyledi.

İki ülkenin birlikte bölge istikrarı için çaba sarf etmesi gerektiğini belirten Miçotakis, bölgede çeşitli zor konular ve problemler olduğunu söyledi ve sözlerine şöyle devam etti:

“Mutabık kalamadığımız konular da var; Ege’de kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge. Bu konuyla ilgili uluslararası hukuk çerçevesinde çözüm bulunabilir.

“Sayın Cumhurbaşkanının iyimserliğini paylaşıyorum. İlişkilerimizle ilgili olarak bütün tehditlerin ortadan kalkması gerektiğine inanıyorum.”

Miçotakis, Kıbrıs konusunda Yunanistan’ın tezlerinin net olduğunu, BM Güvenlik Konseyi kararlarının yeniden diyalog başlatılması için bir pencerenin aralanmasına imkan sağladığını söyledi.

Azınlıklar konusunda Lozan Antlaşması’nı baz aldıklarını belirten Miçotakis şöyle devam etti:

“Buna göre Trakya’da Müslüman ve dini azınlıktan bahsediliyor. Trakya’daki Yunan Müslümanlar, Hristiyan Yunanlarla birlik ve beraberlikle yaşıyor. İstanbul’daki Yunanlar nüfus olarak az olsa bile ülkenin kültürel ve sosyal hayatı açısından renk olmaya devam ediyor.”

Erdoğan ve Miçotakis, son dönemde Ege sorunundan kaynaklanan karşılıklı gergin söylemlerin gölgesinde kalan Türk-Yunan ilişkilerinin yeniden pozitif işbirliği gündemine dönmesini amaçlıyor.

Bugünkü görüşmelerde ekonomi, ticaret, turizm ve ulaştırma alanlarında somut bazı ilerlemelerin olabileceği ancak karasuları, kıta sahanlığı ve silahlanma gibi tartışmalı alanlarda yakınlaşmanın zor olduğu belirtiliyordu.

Son dönemde gerginlik yine arttı

Türkiye ve Yunanistan arasında 2018-2019 döneminde yaşanan Doğu Akdeniz gerilimi, 2023 yılında yaşanan “yumuşama” süreciyle geride kalmıştı.

İki ülke, imzaladıkları Atina Deklarasyonu ile gerginlik yerine işbirliği dönemini başlattıklarını ilan etmişlerdi.

Deklerasyon ile Ege ve Doğu Akdeniz’de tek taraflı adımlardan kaçınılması ve böylece gerilimsiz bir dönem yaratılması amaçlandı.

Yumuşama süreci, başta dışişleri bakanları olmak üzere çeşitli düzeylerde karşılıklı ziyaretlerle sürdürüldü ve güven artırıcı önlemlerin uygulanması yoluyla tartışmalı alanlarda sükunet korundu.

Ancak Atina Deklarasyonu’nu son döneme kadar uygulayan Türkiye ve Yunanistan arasında gerginlik, özellikle 2025’in ortalarından itibaren karşılıklı eylem ve söylemlerle aşamalı olarak arttı.

Yunanistan Ege’de deniz alanları kapsamında yeni haritalar, Türkiye de karşılık olarak her tür bilimsel araştırma için önceden izin alınmasını içeren NAVTEX’ler (deniz bilgilendirme yayınları) yayımladı.

Ayrıca Yunanistan Savunma Bakanlığı’nın, Ege Denizi’ndeki adalara İsrail’den tedarik edilecek hava savunma füzelerinin konuşlandırılacağını açıklaması ve Türkiye’nin de buna sert tepki vermesi iki ülke arasında gerilimin daha da artmasına neden oldu.

Gergin söylemden pozitif gündeme dönüş arayışı

Türkiye ve Yunanistan, Ankara’da bu ortamda yapıldı.

Erdoğan-Miçotakis görüşmesi ile son dönemde artan gerilimi düşürmeyi ve Atina Deklarasyonu’yla sağlanan statükoya geri dönmeyi hedefliyordu.

Taraflardan son dönemde yapılan açıklamalar da buna işaret etti.

Miçotakis, geçen hafta Foreign Policy dergisine verdiği demeçte, Türkiye ve Yunanistan’ın zorlu sorunları çözemeseler bile gerilimi azalttıklarını ve işleyen bir işbirliği ortamı yarattıklarını kaydetti.

“(Türkiye ile) ciddi bir gerilim riski görmüyorum. Aramızda açık iletişim hatları var. Bir kriz olduğunda gerilimi düşürmek için yollarımız var” diyen Miçotakis, Türkiye ile ikili ilişkiler anlamında ciddi bir istikrarsızlık öngörmediğini yineledi.

Miçotakis, buna karşın, Ankara’daki görüşmelerde, Yunanistan’ın Ege’ye ilişkin resmi pozisyonunu gündeme getirmeye devam edeceğini, ulusal haklardan geri adım atmanın söz konusu olmadığını da kaydetti.

Zirve öncesi söylem yumuşadı

Benzer tonda açıklamalar Ankara’dan da geldi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ocak ayında düzenlediği bir basın toplantısında, Yunanistan ile sorunların aşılması konusunda ümitli olduklarını, farklılıkların asla giderilemeyecek unsurlar olmadıklarını kaydetti.

Türkiye’nin ve Kıbrıs Türkleri’nin hak ve çıkarlarının gözetilmesi gerektiğini de kaydeden Fidan, Atina ve Ankara arasında mevcut diyaloğun önemine işaret etti.

Fidan, 9 Şubat’taki bir demecinde de Yunanistan Başbakanı Miçotakis ve Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis’in Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesi için niyet ve kapasitelerinin olduğunu söylemişti.

Fidan bununla birlikte, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias gibi bazı siyasetçilerin iç politikaya yönelik yaklaşımlarının bu süreci olumsuz etkilediğini sonuçlar doğurduğunu söylemişti.

AKP Sözcüsü Ömer Çelik de 9 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Erdoğan-Miçotakis görüşmesine önem verdiğini kaydederek, “Bizim her zaman söylediğimiz; bir, gerginlikten kaçınılsın. İki, Ege bir çatışma alanı değil bir barış gölü olsun” dedi.

NATO zirvesi önemli etken

Türkiye ile Yunanistan arasında iki yıldır yapılamayan Yüksek İşbirliği Konsey toplantısının 2026 başında gerçekleşmesinin önemli bir nedeni de, iki ülkeyi çevreleyen geniş coğrafyada çatışmaların ve gerilimlerin sürmesi.

Temmuz ayında Ankara’da NATO Zirvesi’nin yapılacak olması da önemli bir etken olarak gösteriliyor.

NATO üyeleri Türkiye ve Yunanistan, uluslararası diplomasinin mevcut çatışmaları sona erdirmek için çabalarını yoğunlaştırdığı bir süreçte, Ege veya Akdeniz’den kaynaklanan yeni bir krizi gündeme taşımak niyetinde değil.

Miçotakis de bu noktaya değinirken, “Kendim ve Cumhurbaşkanı Erdoğan adına konuşuyorum. Bölgemizde yeterince olduğunun farkındayız. Mevcut karmaşıklığı daha da artırmamıza gerek yok” dedi.

Türkiye de NATO Zirvesi’nin başarılı geçmesini, zirveden prestiji ve güvenliği açısından önemli sonuçların çıkmasını istiyor.

Ankara bu süreçte Atina ile ilişkilerin gerilimsiz yürütülmesi için diplomasiye önem veriyor.

Ankara’daki görüşmeler sonrasında yayımlanması öngörülen metinlerde de Ege başta olmak üzere tartışmalı alanlarda tek taraflı girişimlerden uzak durulması çağrısının yinelenmesi bekleniyordu.

Erdoğan ve Miçotakis’in bu kapsamda bölgesel ve küresel gelişmeleri de ele almaları, özellikle Kıbrıs sorunu hakkında görüş alışverişinde bulunmaları da öngörülüyordu.

Düzensiz göç konusunda işbirliği de, tarafların üzerinde ayrıntılı durdukları konular arasında.

Pozitif gündem için eylem planı

Erdoğan-Miçotakis zirvesi özellikle ekonomi ve ticarette, Türkiye ve Yunanistan’ın yeni proje ve fikirleri ele almaları açısından önemli.

İki ülke daha önce, yıllık ticaret hacmini mevcut yaklaşık 7 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarma konusunda daha önce uzlaşmışlardı.

Türkiye ve Yunanistan’ın bu hedefe ulaşmak için atacakları adımların Ankara’daki zirvede ele alındı.

İki ülkeyi yakınlaştıran diğer önemli bir işbirliği alanı da turizm.

Yunanistan, Türk vatandaşlarının 10 Ege adasını vizesiz ziyaret etmelerine ilişkin kararını uygulamaya devam ediyor.

Bu alanda daha fazla işbirliği ve ortak tur girişimlerinin de, önceki zirvelerde olduğu gibi Ankara’da da ele alınması bekleniyordu.

Türkiye ve Yunanistan’ın ayrıca belirledikleri pozitif gündemin uygulanmasına dönük Ortak Eylem Planı’nı da zirve sırasında ele alındı.

AA, BBC, Haber Ajansları