Dünyanın en büyük ekonomilerinden oluşan G20 grubunun liderleri, bu hafta sonu Güney Afrika‘da bir araya gelerek Afrika topraklarındaki ilk zirveyi gerçekleştirecek.
ABD Başkanı Donald Trump, ev sahibi ülkenin Afrikalı beyaz azınlığa zulmettiği yönündeki yaygın olarak reddedilen iddiaları nedeniyle etkinliği boykot edeceğini söyledi.
Dünyanın en büyük ekonomilerinin liderleri, Afrika’da ilk kez düzenlenecek G20 zirvesi için 22-23 Kasım tarihlerinde Johannesburg’da bir araya gelecek.
Pretoria ve Washington arasındaki küresel istikrarsızlık ve gerginliğin arttığı bir dönemde gerçekleşen yıllık toplantı hakkında bilmeniz gereken beş şey şunlardır.
1999 yılında kurulan G20’nin lider ekonomileri, 19 ülke ve Avrupa Birliği ile Afrika Birliği (AU) olmak üzere iki bölgesel kuruluştan oluşuyor.
Dönem başkanlığını bu yıl Güney Afrika üstlenecek ve zirve ilk kez Afrika’da düzenlenecek.
G20 üyeleri dünya GSYİH’sinin yüzde 85’ini ve dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisini temsil ediyor.
Afrika kıtasından tek üye ülke Güney Afrika olmasına rağmen, Afrika Birliği 2023 yılında bir grup olarak üyeliğe kabul edildi.
‘Dayanışma, Eşitlik, Sürdürülebilirlik’
Güney Afrika, G20 başkanlığı için önceliklerini afet dayanıklılığını güçlendirmek, düşük gelirli ülkeler için borç sürdürülebilirliğini sağlamak, “adil bir enerji geçişi”nin finansmanını sağlamak ve “kapsayıcı büyüme ve sürdürülebilir kalkınma için kritik minerallerden yararlanmak” olarak sıralıyor.
Teması “Dayanışma, Eşitlik, Sürdürülebilirlik”
Dünya Bankası tarafından “dünyanın en eşitsiz ülkesi” olarak derecelendirilen Güney Afrika, küresel servet eşitsizliğini analiz edip zirveye çözümler sunması için uzman bir ekip görevlendirdi.
Nobel ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz liderliğindeki ekip, dünya çapında 2,3 milyar insanı aç bırakan “eşitsizlik acil durumu”na çözüm bulmak için hükümetler arası bir panel kurulması çağrısında bulundu.
Başkan Donald Trump bu ay toplantıya hiçbir ABD’li yetkilinin katılmayacağını söyledi ve Güney Afrika’nın başkanlığını “tam bir rezalet” olarak nitelendirdi.
Trump, Ocak ayında Beyaz Saray’a döndüğünden bu yana birçok konuda Güney Afrika’ya sert muamelede bulunmuş, özellikle de “beyaz soykırımı” iddialarında bulunmuştu.
Ülkeye Sahra Altı Afrika’nın en yüksek oranı olan yüzde 30 oranında gümrük vergisi uyguladı.
ABD’nin boykot etmesinin Güney Afrika’nın gündemini baltalayabileceğini söyleyen Pretoria, yokluğun Washington’ın “kaybı” olduğunu ve yine de başarılı bir zirve beklediklerini söyledi.
Trump’ın müttefiki olan Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei toplantıya katılmayacak ve dışişleri bakanını gönderecek.
Önceki toplantılarda olduğu gibi bu toplantıya da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin katılmayacak.
G20 liderler toplantısı, Güney Afrika’nın en büyük özel konferans mekanı olan Nasrec Expo Center’da gerçekleştirilecek.
Apartheid sonrası “mekansal bütünleşme”nin sembolü olarak seçilen ve simgesel Soweto kasabasının kenarında yer alan mekan, iktidardaki Afrika Ulusal Kongresi’nin yıllık kongresi gibi büyük ölçekli etkinliklere ev sahipliği yapıyor.
Etkinlik, 1880’lerin sonlarında yaşanan altın hücumu sırasında oluşan ve resmi temmuz tahminlerine göre şu anda yaklaşık altı milyon nüfusa sahip olan şehrin içinde bulunduğu kötü duruma dikkat çekti.
Afrika’nın en zengin mil karesine ev sahipliği yapan Johannesburg, aynı zamanda çöken altyapı, hizmet eksikliği ve kronik kötü yönetim sorunlarıyla da boğuşuyor.
Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, Mart ayında bakımsızlıktan yakınarak iyileştirmeler talep etti. Afrika Kalkınma Bankası, Temmuz ayında iyileştirmeler için 139 milyon dolarlık bir krediyi onayladı.
Güney Afrika, Brezilya, Hindistan ve Endonezya’nın ardından gelen “Küresel Güney” başkanlık döneminin sonunu getirerek G20’yi ABD’ye devredecek.
Trump, yıllar içinde orijinal mali kapsamının ötesinde çok sayıda çalışma grubu ve sosyal konuyu da kapsayacak şekilde genişleyen platformu kökten küçültmeyi planladığını söyledi.
ABD Başkanı ayrıca Güney Afrika’nın “G’lerde olup olmaması gerektiğini” sorgulayarak G20’nin geleceği hakkında soru işaretleri yarattı.
Güney Afrika’da gerçekleşen G20 Liderler Zirvesi’nin bugüne kadarki en zorlu zirve olduğu, ancak bir bildirge üzerinde anlaşmaya varılamasa bile Afrika için bir kazanım olabileceği değerlendiriliyor.
ABD’nin G20 zirvesine katılım konusunda fikrini değiştirdi
ABD, çarpıcı bir dönüşle Johannesburg’daki G20 toplantısına katılma talebinde bulundu.
ABD, Güney Afrika’ya Johannesburg’da hafta sonu yapılacak G20 Liderler Zirvesi’ne katılması için son anda bir talepte bulundu. Bu, ABD Başkanı Donald Trump’ın zirveyi boykot etme kararının tersine bir adım gibi görünüyor.
Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, ABD’nin “zirveye herhangi bir şekilde katılma konusunda fikir değişikliği” bildirisinin “olumlu bir işaret” olduğunu söyledi. Konuyla ilgili görüşmelerin devam ettiğini belirten Ramaphosa, bildirinin Perşembe günü geç saatlerde, zirvenin başlamasına 48 saatten az bir süre kala ulaştığını belirtti.
ABD Basın Müsteşar Yardımcısı Anna Kelly, X hesabından yaptığı paylaşımda, bu duyurunun yalan haber olduğunu belirtti.
Ancak Güney Afrika’da dolaşan bir diplomatik notada, Güney Afrika’nın G20 dönem başkanlığını ABD’ye devredeceği kapanış oturumuna ABD Büyükelçiliği’nde ABD Büyükelçi Yardımcısı olarak görev yapan Marc Dillard’ın da katılması talebi yer alıyor.
Ramaphosa, zirve salonunda ABD için boş bir sandalye ayrılmasına rağmen, konuşma sırasının önceden belirlenmiş olması nedeniyle şu anda görüşmelerin lojistikle ilgili olduğunu söyledi.
Ramaphosa, ABD’nin büyükelçilik çalışanlarının katılım talebinin ardından bir başka katılım talebinin daha geldiğini, bunun da ABD’den daha fazla üst düzey delegenin gelebileceği anlamına geldiğini söyledi.
Boykot politikaları asla işe yaramaz. Çadırın içinde olmak, çadırın dışında olmaktan her zaman daha iyidir. Çadır G20’dir. Tüm ülkeler burada.
Ramaphosa, temiz ticaret ve hammaddelere ilişkin anlaşmaların imzalanması öncesinde Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula van der Leyen ile üçlü bir toplantıda bulunurken yeni talep alındı.
Ramaphosa, Sandton Kongre Merkezi’ndeki toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında gazetecilere, “Bu, zirve başlamadan hemen önceki son dakikalarda gerçekleşti,” dedi. “Bu nedenle, ne kadar pratik olduğunu ve nihayetinde neye ihtiyaç duyduğunu görmek için bu tür tartışmalara katılmamız gerekiyor. Bir bakıma bunu olumlu bir işaret olarak görüyoruz.”
Trump’ın Afrika topraklarındaki ilk G20’ye ABD temsilcisi göndermeme kararına atıfta bulunan Ramaphosa, “Boykot siyaseti asla işe yaramaz. Çadırın içinde olmak, çadırın dışında olmaktan her zaman daha iyidir. Çadır G20’dir. Tüm ülkeler burada.” dedi.
Trump , beyaz insanların öldürüldüğüne dair yanlış inancı nedeniyle G20’yi boykot edeceğini söylemişti.
Ramaphosa, Güney Afrika’nın ABD’nin katılım talebini olumlu karşıladığını söyledi. “ABD, G20 üyesidir. G20’nin asli üyesidir, dolayısıyla burada bulunma hakları vardır. Ve biz sadece, katılımları için çeşitli pratik, lojistik ve diğer konuları ele almaya çalışacağız.”
Cumartesi günü [zirve başladığında] göreceğiniz gibi, yuvarlak masada bir yerleri var. Amerika Birleşik Devletleri için de bir yer var. Dolayısıyla, Başkan Trump gelmeyeceklerini söylediğinde, o yer hala boş, ama umarım dolu olur.
ABD Ticaret Odası temsilcileri, G20 zirvesi öncesinde düzenlenen üst düzey iş dünyası zirvesi B20’ye Çarşamba ve Perşembe günleri katıldı .
