Tayvan muhalefet lideri, ABD Başkanı Donald Trump ile Çinli mevkidaşı Şi Jinping arasında merakla beklenen zirve öncesinde “diyaloğu güçlendirmek ve barışı teşvik etmek” amacıyla Pekin’e tarihi 6 günlük bir ziyaret gerçekleştiriyor.
Tayvan muhalefet lideri Cheng Li-wun, Pekin’in özerk ada ülkesini kendi kontrolü altına alma yönündeki onlarca yıllık çabalarına karşılık, Salı günü Devlet Başkanı Şi Jinping’in daveti üzerine Çin’e geldi ve bunu “barış yolculuğu” olarak adlandırdı.
Bu ziyaret, Tayvanlı bir muhalefet liderinin on yıl içindeki ilk ziyareti olma özelliğini taşıyor ve Xi ile ABD’li mevkidaşı Donald Trump arasında Mayıs ayında Pekin’de yapılması planlanan görüşme öncesinde gerçekleşiyor.
Bu arada, Tayvan’ın muhalefet kontrolündeki parlamentosu, ABD ile silah anlaşmalarını ve Tayvan’ın yerli savunma sanayisinin geliştirilmesini finanse etmesi beklenen 40 milyar dolarlık (34,2 milyar avro) özel savunma bütçesinin hükümet tarafından onaylanma girişimlerini engelledi.
Çin, özerk adayı kendi toprakları olarak görüyor ve adayı ele geçirmek için güç kullanma olasılığını dışlamıyor.
Pekin, düzenli olarak savaş uçakları ve savaş gemilerini adanın yakınlarına göndererek adaya yönelik askeri baskısını artırırken, ordusu da zaman zaman adanın çevresinde gerçek mühimmatlı tatbikatlar düzenliyor; en sonuncusu Aralık ayında gerçekleşti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, bu tür faaliyetlerin “gerilimi gereksiz yere artırdığını” belirterek Pekin’i Tayvan’a yönelik askeri baskıyı durdurmaya çağırdı.
Taipei’den ayrılmadan önce Kuomintang (KMT) Partisi Genel Başkanı gazetecilere yaptığı açıklamada, Tayvan’ın savaşı önlemek için her türlü çabayı göstermesi ve barışı teşvik etmek için her fırsatı değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Cheng’in destekçilerinden ve karşıtlarından oluşan birkaç düzine kişi Taipei havaalanında toplanarak sloganlar attı ve pankartlar taşıdı.
“Çin anakarasına yaptığımız bu ziyaretin amacı, dünyaya barışı tek taraflı olarak umut eden tek ülkenin Tayvan olmadığını göstermektir,” dedi.
Cheng sözlerine şöyle devam etti: “Barış yolculuğu boyunca, herkesin Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin iki taraf arasındaki tüm olası farklılıkları barışçıl diyalog ve fikir alışverişi yoluyla çözme konusundaki samimiyetini ve kararlılığını görmeyi daha da çok istediğine inanıyorum.”
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Salı günü yaptığı açıklamada, Tayvan ile ilişkilerin Çin’in iç işlerinin bir parçası olduğunu söyledi. Sözcü Mao Ning, “Çin’in ABD ve Tayvan arasındaki askeri bağlara karşıtlığı tutarlı ve açıktır” dedi.
Pekin, Washington’ın Tayvan’a yaptığı silah satışlarını, özellikle de Trump yönetiminin Aralık ayında açıkladığı ve orta menzilli füzeler, obüsler ve insansız hava araçlarını içeren 11 milyar dolardan (9,4 milyar avro) fazla değer biçilen devasa anlaşmayı defalarca eleştirdi.
Çin, ABD de dahil olmak üzere tüm diplomatik ortaklarının Taipei ile resmi ilişkiler kurmasını yasaklıyor. Washington, adanın en güçlü gayri resmi destekçisi ve silah tedarikçisi konumunda ve silah satışının Xi-Trump zirvesinde görüşülmesi bekleniyor.
Şubat ayında Xi ve Trump arasında gerçekleşen bir telefon görüşmesinde Çin lideri, “Tayvan’ın Çin’den ayrılmasına asla izin verilmeyecek” demişti.
Şanghay’da başlayan ve Pekin’de sona ermesi beklenen altı günlük Çin gezisi kapsamında Cheng’in Xi ile görüşüp görüşmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Bu ziyaret, Pekin’in Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te’ye yönelik tutumuyla tam bir tezat oluşturuyor; Çin, Lai Ching-te ile hiçbir şekilde ilişki kurmuyor ve onu “ayrılıkçı” olarak nitelendiriyor.
Lai’nin partisi Tayvan’ı Çin’e bağlı bir devlet değil, egemen bir ülke olarak görüyor. Öte yandan KMT, resmi olarak yalnızca tek bir Çin’i, yani Çin Cumhuriyeti’ni tanıyor; bu da 1949’dan önce anakarayı da kapsıyordu ve bugün Tayvan’ın resmi adıdır.
Tayvan, 1949’da Pekin’de Komünist Parti’nin iktidara gelmesiyle sonuçlanan iç savaştan bu yana Çin’den ayrı olarak yönetilmektedir. Yenilgiye uğrayan KMT güçleri Tayvan’a kaçarak kendi hükümetlerini kurmuşlardır.
AP, Euronews