Ortadoğu’daki savaşın tırmanmasıyla birlikte, İran Donanması’nın Güney Filosu’na ait Moudge sınıfı bir fırkateyn olan IRIS Dena savaş gemisinin, bir ABD denizaltısının torpido saldırısı sonucu Sri Lanka’nın münhasır ekonomik bölgesinde batmasıyla 100’den fazla kişi kayıp ve onlarca kişi de yaralı durumda.
Ancak olay Sri Lanka’nın karasularının dışında meydana gelmişti.
Bir ülke, 12 deniz mili genişliğindeki karasuları üzerinde egemenlik hakkına sahiptir. Ancak, münhasır ekonomik bölge 200 deniz miline kadar uzanır. Kıyı ülkesi olan Sri Lanka’nın balıkçılık gibi ekonomik hakları vardır.
Yaklaşık 180 mürettebat üyesi taşıyan gemi, Sri Lanka’nın karasularının hemen dışında, Galle’nin yaklaşık 40 deniz mili güneyinde seyrederken imdat çağrısı yapmıştı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in açıklamasına göre, ABD denizaltısı Sri Lanka’nın güney kıyılarında İran savaş gemisine torpido saldırısı düzenleyerek batırdı ve bu ölümcül saldırının arkasında ABD’nin olduğunu doğruladı.
Hegseth, “Bir Amerikan denizaltısı, uluslararası sularda güvende olduğunu düşünen bir İran savaş gemisini batırdı. Ancak gemi, bir torpido ile batırıldı” dedi.
Saldırı, Salı gecesi geç saatlerde bir ABD donanma denizaltısı tarafından gerçekleştirildi. Hegseth, bunun İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Hint Okyanusu’nda ABD tarafından düşman gemisinin hedef alındığı ilk olay olduğunu söyledi.
Sri Lanka Donanması sözcüsü Buddhika Sampath, müdahalenin ülkenin uluslararası denizcilik yükümlülükleri kapsamında gerçekleştirildiğini söyledi. “Bu olay, Hint Okyanusu’ndaki Sri Lanka Arama ve Kurtarma Alanı içinde gerçekleştiği için, uluslararası yükümlülüklerimiz çerçevesinde imdat çağrısına yanıt verdik” dedi.
Buna göre, ilk etapta geminin 32 mürettebat üyesi kurtarılarak Galle’deki Karapitiya Hastanesine kaldırıldı.
Sözcü, olay yerinden gemi mürettebatına ait olduğu düşünülen birkaç cesedin de çıkarıldığını, dün akşam itibariyle arama ve kurtarma çalışmalarının hala devam ettiğini söyledi.
Fırkateyn, Hindistan’ın Visakhapatnam kentinde düzenlenen Uluslararası Filo Gözden Geçirme Töreni’ne (IFR) katıldıktan sonra İran’a dönüş yolculuğundaydı. Sri Lanka Donanması’na ait Sagara ve Nandimithra gemileri de IFR’ye katıldı.
Sri Lanka Donanması ve belirlenmiş bir deniz bölgesinde arama ve kurtarma (SAR) operasyonlarını organize etmekten sorumlu Deniz Kurtarma Koordinasyon Merkezi’nin (MRCC), yardım çağrısının ardından Amerika Birleşik Devletleri Hint-Pasifik Komutanlığı (PACOM) tarafından yardım sağlamak üzere görevlendirildiği öğrenildi.
Gözetleme amacıyla Beechcraft uçaklarını görevlendiren Sri Lanka Hava Kuvvetleri, olay yerine vardıklarında geminin tamamen battığını ve su yüzeyinde yalnızca bir petrol sızıntısı kaldığını gözlemledi.
Dena muhrip gemisi, İran’ın en yeni ve en gelişmiş savaş gemisi olup, yerli denizcilik mühendisliğinde büyük bir atılımı temsil etmektedir. Moudge sınıfının bir parçası olarak inşa edilen bu 95 metrelik deniz devi, yüksek hız, uzun menzil, gelişmiş radar ve sonar sistemleri, güçlü seyir füzeleri, hava savunması ve denizaltı karşıtı silahları tek bir tamamen dijital savaş platformunda birleştiriyor.
Geminin Sri Lanka’dan Colombo limanına uğramak için izin istediği bildirildi. Saldırının, Sri Lanka yetkililerinin diplomatik gerilimler arasında bu talebi inceleme sürecinde olduğu sırada gerçekleştiği belirtildi.
Ancak Donanma Sözcüsü, yalnızca bir yardım çağrısı aldıklarını ve acil durumun nedeninin henüz bilinmediğini söyledi. Olayın koşullarının teknik bir değerlendirmenin ardından belirleneceğini belirtti.
Yetkili, hastaneye kaldırılan mürettebat üyelerinin tedavilerinin devam ettiğini ve ifadelerinin ancak tıbbi bakımları tamamlandıktan sonra alınacağını söyledi.
Donanma sözcüsü, geminin Sri Lanka’ya giriş izni isteyip istemediği sorulduğunda, bu aşamada yorum yapamayacağını belirterek, daha fazla bilginin ancak soruşturma sonrasında verilebileceğini söyledi.
Sri Lanka Donanması, ülkenin Arama ve Kurtarma Bölgesi’nde meydana gelen olay üzerine gelen bir yardım çağrısına yanıt verdi.
Gemide bulunan 87 kişinin cesedi bulundu!
Saldırı, Salı gecesi geç saatlerde bir ABD donanma denizaltısı tarafından gerçekleştirilmişti.
Savunma kaynakları, İran savaş gemisini batıran ABD denizaltısında Avustralyalı mürettebatın bulunduğunu söylüyor.
Arnavutluk hükümeti, olayda Savunma Kuvvetleri personelinin yer alıp almadığını teyit etmiyor, ancak ABD’nin saldırı denizaltı filosunda görev yapan 50’den fazla Avustralyalı denizci ve subay söz konusu.
Avustralya hükümeti, Hint Okyanusu’nda bir İran savaş gemisini torpido ile vurarak batıran ve en az 87 kişinin ölümüne neden olan ABD saldırı denizaltısında Avustralyalı denizcilerin veya subayların olup olmadığı konusunda açıklama yapmayı reddetti.
50’den fazla Avustralyalı denizci ve subay, ABD’nin saldırı denizaltı filosunda görev yapıyor. Bu eğitim programı, Avustralya’nın Aukus anlaşması kapsamında kendi nükleer enerjili denizaltılarına komuta etmesi için yapılan hazırlıkların bir parçası.
Avustralya Kraliyet Donanması’na göre, ABD Donanması’na ait saldırı denizaltılarındaki mürettebatın onda biri Avustralyalı. Savunma kaynakları Guardian’a, denizaltıda iki Avustralyalının bulunduğuna inandıklarını söyledi.
Haber Ajansları