25.9 C
istanbul
Pazar, Ekim 2, 2022
Ana Sayfa abd türkiye İRAN’da Halk Ayaklandı: ŞERİAT REJİMİ SARSILIYOR! Ölü sayısı 31’e yükseldi…

İRAN’da Halk Ayaklandı: ŞERİAT REJİMİ SARSILIYOR! Ölü sayısı 31’e yükseldi…

0
222

İran’da başörtüsü takmadığı için ahlak polisi tarafından darp edilerek gözaltına alınan Mahsa Amini’nin öldürülmesinin ardından çıkan halk ayaklanması, şiddetini artırarak yayılıyor. Protestolar, 13 Eylül’de Tahran’da “ahlak polisi” olarak bilinen İrşad Devriyesi tarafından gözaltına alındıktan sonra dövülerek öldürülen Masha Amini’nin ardından başlamıştı. Masha’nın ölümünün ardından geçen bir haftada protestolar tüm ülkeye yayıldı. İranlı kadınlar başörtülerini yakarak protesto eylemlerine başlarken, erkeklerin de bu protestolarda ön saflarda olduğu görülüyor.

İran’da ölü ve yaralıların sayısı giderek artıyor. İran’daki protestolarda halk, 1979’da İran Şahı Rıza PEHLEVİ yönetimini devirip İran İslam Cumhuriyeti’ni kuran Ayetullah HUMEYNİ ile İran’ın şu anki dini ve siyasi lideri Ali HAMANEY’in resimlerini yakıyor, heykellerini yıkıyor.

Amini’nin 16 Eylül’de hayatını kaybetmesi üzerine başlayan protestolarda birçok yurttaş polis şiddetine maruz kalırken ölü sayısı ise AFP’nin Oslo merkezli İnsan Hakları Sivil Toplum Kuruluşu’ndan yaptığı aktarıma göre 31’e yükseldi. İran’ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’nda yer alan habere göre ülke genelinde devam eden protestolarda, İran’ın Meşhed kentinde gönüllü milis teşkilatı (Besic) üyesi Muhammed Resul Doostmuhammedi hayatını kaybederken Tebriz kentinde de yine gönüllü Milis Teşkilatı’na (Besic) mensup Hüseyin Ocagi’nin de protestocular tarafından bıçaklanarak hayatını kaybettiği belirtildi.

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’nda yer alan bir diğer haberde ise Gazvin Valiliği tarafından yapılan açıklamada, Gazvin kentinde dün gece de devam eden protestolarda 2’si gösterici toplam 3 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.

İran Devrim Muhafızları ise Masha Amini’nin ölümüyle ilgili yargıyı, yanlış haber ve söylenti yayanları soruşturmaya çağırdı. 2019’dan bu yana İran’da gerçekleştirilen en büyük eylem olarak görülen protestolarda ahlak polisinin karakolları yakılıyor, halk polisleri çok yerde geri püskürtüyor, Humeyni ve Hamaney’in resimleri yakılıyor. İranlı kadınlar başörtülerini yakarken pek çok erkeğin de onlara destek verdiği görülüyor. Şeriatla yönetilen İran’da Masha Amini’nin ölümünün ardından İran halkının, topyekun olarak baskıcı rejime karşı bir başkaldırıya dönüşen eylemlerinde 31 kişinin öldüğüve çok sayıda yaralının olduğu bilgileri aktarılıyor.

Mahsa Amini’nin babası: “Kızımı görmek istedim, bırakmadılar”

Mahsa amini protestoları

KAYNAK,GETTY IMAGES

Gözaltına alındıktan sonra ölmesiyle İran’da protesto dalgasına yol açan 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin babası, yetkilileri yalan söylemekle suçladı.

Emcet Amini, BBC Farsça Servisi’ne yaptığı açıklamada, kızının otopsi raporunu görmesine izin verilmediğini ve önceden herhangi bir sağlık sorunu olmadığnı belirtti.

Amini, görgü tanıklarının kızının polis gözetiminde dövüldüğünü anlattığını söyledi. Ancak İran makamları bunu reddediyor.

Ülkenin kuzeybatısındaki Sakkız’dan gelen Kürt genç kadın, Tahran’daki bir hastanede üç gün komada kaldıktan sonra geçen hafta Cuma günü hayatını kaybetmişti.

“Oğlum gözaltına almamaları için yalvardı”

İran makamları Amini’nin kötü muameleye uğramadığını, ülkedeki kıyafet uygulamasını denetleyen ahlak polisi tarafından gözetim altına alındıktan sonra “ani kalp yetmezliğinden hayatını kaybettiğini” ileri sürüyor.

Ancak baba Emcet Amini, gözaltına alındığı sırada yanında bulunan 17 yaşındaki erkek kardeşi Kiaraş’ın, ablasının dövüldüğünü anlattığını ifade etti.

Amini, “Oğlum onunlaydı. Bazı görgü tanıkları oğluma, ablasının polis minibüsünde ve karakolda dövüldüğünü söyledi” dedi.

Baba Amini, “Oğlum, kızımı gözaltına almamaları için yalvardı ama o da dayak yedi, giysileri parçalandı. Güvenlik güçlerinin üzerindeki vücut kameralarının görüntülerini göstermelerini istedim ama kameraların pilinin bittiğini söylediler” diye devam etti.

İran makamları, Mahsa Amini’nin gözaltına alındığı sırada kurallara uymayan kıyafetler giydiğini ileri sürüyor. Ancak babası, kızının daima uzun bir pardesü giydiğini aktardı.

“Doktorlar görmeme engel oldu”

Emcet Amini ayrıca sağlık çalışanlarının, ölümünden sonra kızının cansız bedenini görmesini engellediğini anlattı.

“Kızımı görmek istedim ama beni içeri almadılar” diyen baba, otopsi raporunu görmek istediğinde de doktorun kendisine, “Ne istersem onu yazarım, seni ilgilendirmiyor” yanıtını verdiğini belirtti.

Amini, aileye otopsiyle ilgili herhangi bir bilgi verilmediğini, cansız bedenini kefenlenmiş halde, tespit için sadece yüzüyle ayaklarını görebildiğini aktardı.

“Ayaklarında yara izleri vardı” diyen Emcet Amini, “Doktorlardan ayaklarına bakmalarını istedim, bana yaranın nedenine bakacaklarını söylediler ama hiç aramadılar” ifadelerini kullandı.

Emcet Amini, “Beni görmezden geldiler, şimdi de yalan söylüyorlar” diye konuştu.

Tahran Adli Tıp Turumu’nun Genel Müdürü Mehdi Faruzeş, daha önce yaptığı açıklamada, “Başta ve yüzde yara izi yok, göz kenarlarında yara izi ya da kafatasında çatlak yok” demişti.

Yetkililer ayrıca, bir iç yaralanma emaresi de görülmediğini savundu.

Sağlık sorunu iddialarını reddetti

Emcet Amini, kızının sağlık sorunları olduğu ve bunun ölümüne yol açmış olabileceği iddialarını da reddetti.

Tahran Adli Tıp Turumu’nun Genel Müdürü Mehdi Faruzeş, Mahsa Amini’nin sekiz yaşında beyin ameliyatı geçirdiğini iddia etmişti.

Baba Amini ise, “Yalan söylüyorlar. 22 yıllık ömründe birkaç soğuk algınlığı hariç hastaneye gitmedi. Hiçbir hastalığı yoktu, hiç ameliyat geçirmedi” dedi.

BBC, Mahsa Amini’nin iki sınıf arkadaşıyla görüşmüş ve onlar da arkadaşlarının hastaneye gitmediğini aktarmıştı.

Baba Amini, kızının başka hastalıkları olduğunu ve çalıştığı dükkanda sık sık bayıldığı iddialarının da “yalan” olduğunu belirtti.

“Doktor olmak istiyordu”

Ailesine göre Mahsa Amini, gelecek hafta üniversite öğrenimine başlayacaktı ve Tahran gezisi, okul başlamadan önceki son tatiliydi.

Babası “Mikrobiyoloji okumak istiyordu. Doktor olmak istiyordu. Bu hayali asla gerçek olamayacak. Annesi çok hasta, onu hepimiz çok özlüyoruz. Dün 23 yaşına girecekti” diye konuştu.

Fotoğraf: Le Monde

İRAN’DA BAŞÖRTÜ YASAĞI

İranlı yetkililerin “başörtüsü” dayatması ve zorunlu kıyafet uygulamaları 1979’daki İslam Devrimi‘nden hemen sonra başladı. İran’ın son şahı Muhammed Rıza Pehlevi devrilmeden önce Tahran sokaklarında mini etekler ve açık saçlar nadir karşılaşılan manzaralar değildi. Şah’ın Batı tipi kıyafetler giyen karısı Ferah, modern bir kadın örneği olarak görülüyordu. Ancak İslam devriminden aylar sonra, kadın haklarını koruyan yasalar bir bir yürürlükten kaldırılmaya başlandı.
linkedin sharing button

Mahsa Amini 17 Eylül’de memleketi Sakkız kentinde gerçekleşen cenazesi töreni ile son yolculuğuna uğurlandı. Cenazede “Diktatöre ölüm” sloganlarının atıldı.

MAHSA AMİNİ PROTESTOLARI 

İran halkı, ölüm haberi üstüne isyan ederek sokaklara döküldü. Rejim güçleriyle çatışmaların yaşandığı İran’da son olarak dini liderler Hamaney ve Humeyni’nin resimleri devlet binalarından indirilmeye başlandı.

İran’da kadınlar Mahsa Amini’nin ölümünü protesto etmek için başörtülerini çıkardılar.  Güvenlik güçleri protestocuları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Sosyal medya üzerinden de başörtülerini çıkarırken videolarını paylaşan kadınlar, uluslararası kamuoyundan destek istedi.

Tahran’ın kuzeybatısındaki Kazvin eyaletinde düzenlenen gösterilerde eylemciler, sokaklardaki çöp konteynerlerini ateşe vererek, ülke liderlerinin aleyhinde sloganlar attı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, motosikletli devriyelerle olay yerine gelen polis ve rejim yanlısı Besic üyelerinin cop ve biber gazı kullanarak protestocuları dağıttığı ve birçok kişinin de gözaltına alındığı aktarıldı.

TAKSİM’DE PROTESTO

Türkiye’de yaşayan İranlılar, sosyal medyadan haberleşerek 20 Eylül 2022 saat 19.00’da Taksim Meydanı’nda bir araya geldi.

Polis ekipleri, gruba “izinleri olmadığı için eyleme müsaade edilmeyeceği” uyarısı yaptı.

Ancak grup, Taksim Meydanı’ndan İstiklal Caddesine yürümek istedi. Yürüyüşe izin vermeyen polis, bazı göstericileri gözaltına aldı.

İran’da sokağa taşan protestolar baskıcı rejime karşı devam ederken İran Devrim Muhafızları ülkedeki Masha Amini’nin ölümüyle ilgili yargıyı “yanlış haber ve söylentiler yayanları” soruşturmaya çağırdı.

KAYNAK: BBC, Cumhuriyet

SONSÖZ GAZETESİ

 

Bir Cevap Yazın